Але Тэрэзіюс Скіма ўжо зачыняў за сабой дзьверы. Ногі крыху адагрэліся — і Прага не выглядала больш такой чужой і незразумелай. Падпарадкоўваючыся сіняй стрэлцы, ён хуткім крокам прайшоў па марозных пашарэлых вуліцах і нарэшце ткнуўся ў жалезныя краты, за якімі сядзела старая жанчына з татуіраваным тварам. Было такое адчуваньне, што яна сядзіць тут цэлую вечнасьць, і калі ўпершыню яе ўзялі сюды на падпрацоўку, яна была яшчэ дзяўчынай, у галаве ў якой гуляў вецер...
Ён атрымаў адмысловы жэтон з чыпам і спусьціўся ўніз. Прасторнае падземнае памяшканьне з мноствам нечаканых завулкаў, цёмных нішаў, застаўленых скрынямі і завешаных ценямі заляў... Паўсюдна тут блукалі чырванаватыя водсьветы нябачных ліхтароў, што надавала месцу нешта д’ябальскае. Як жа насамрэч называлася гэтая ўстанова... Нешта дзікае. Вззз... З-з-зрк... Невыносная мова.
На бары ён узяў сабе нейкага гарачага малінавага напою ў дзіўным слоіку — у такія самыя налівалі й піва... Слоік прыемна лёг у падушачкі пальцаў.
“Я шукаю Пэтру, — сказаў ён. — Мне сказалі, што яна тут”.
“Сказалі? — паціснула плячыма дзяўчына за стойкай. — Пра нас цяпер шмат чаго кажуць і пішуць. Гэты дом зьбіраюцца зносіць. Падпішаце пэтыцыю?”
“Я іншаземец”.
“Якая розьніца?”
Скіма дастаў тэлефон, дакрануўся пальцам дзе трэба. Дзяўчына кіўнула і адвярнулася. Ён сербануў са слоіка і пайшоў праз падвальныя лябірынты. Раз-пораз ён натыкаўся на падазронага выгляду кампаніі ў кароткіх сукенках і вайсковых ботах, у карнавальных касьцюмах і нават у куртках з натуральнай скуры... Кампаніі, дзе ўсе адводзілі вочы, пабачыўшы Скіму — ён пачуваўся тут чужым. Было такое адчуваньне, што кожны тут ведае кожнага — і кожны сочыць за ім, ловячы кожны ягоны рух.
Ён павярнуў за спрэс пакрыты глыбакадумнымі і трохі непрыстойнымі надпісамі рог чарговай драўлянай вулічкі — і насустрач яму выйшаў вялікі сабака. Сабака зірнуў на Скіму без варожасьці — але той вырашыў прапусьціць сымпатычнага зьвера наперад. Так яны і стаялі нейкі час — пакуль голас аднекуль зь цёмнай нішы не прамовіў:
“Так, гэта табе не катоў голых па сьпінках гладзіць. Прыгажун, праўда?”
“Адкуль ты ведаеш, што ў мяне каты?” — спытаў Скіма, уладкоўваючыся на драўлянай лаве.
“Ад цябе пахне менавіта імі. Люблю гэты пах”.
У яе моцнай руцэ быў слоік зь нечым карычневым, колеру дрэва. Шырокі твар з валявым падбародзьдзем, шырокае, касьцістае цела, загарэлыя грудзі пад нейкім неверагодным швэдрам зь вялікім выразам. Але самым прыкметным у ёй былі валаскі: яны віліся на патыліцы і сыходзілі пад сьпіну, яны тонкім слоем пакрывалі скуру паміж грудзьмі, яны прыгожа атачалі яе вялікія вусны і паблісквалі на руках рудаватымі агеньчыкамі. Цьмяны ліхтар, што вісеў над галавой Скімы, быў ёй замест касмэтыкі — ён кідаў на яе цені менавіта так, як пасавала яе абліччу. Ёй было гадоў сорак.
“Ты Пэтра?”
“Так. Мог бы і не пытацца. А вось хто ты? Немец?”
Тэрэзіюс Скіма дастаў са свайго слоіка апушчаны туды незнарок кончык бародкі і хутка і стомлена прамовіў:
“Я бэрлінец”.
Яна ўскінула бровы.
“Тэрэзіюс Скіма з бэрлінскага аддзелу ED. Некалькі дзён таму ў гатэлі “Розэнгартэн” памёр чалавек, і я спрабую высьветліць ягоную асобу. У яго пры сабе былі кніга і пяро. Кніга вершаў, якія ён, па ўсёй бачнасьці, напісаў сам. І пяро — гусінае, старое. У Гамбургу мне сказалі, што ў цябе я магу даведацца пра яго крыху больш”.
“Але навошта? — Пэтра абыякава зрабіла вялікі глыток. — Навошта гэта табе? Вам у Бэрліне няма чым заняцца? Процьма жывых няўдаліц чакае дапамогі. Заняўся б лепш імі...”
Тэрэзіюс Скіма бачыў, што яе зьдзіўленьне ўдаванае. Што насамрэч яна іншая, не такая, якой хоча падацца яму, зь якім пачынае сваю лянівую гульню. Гэты слоік, гэтая рука, гэтае прымружваньне. Усё было не напраўду.
“Навошта? — перапытаў ён і таксама паспрабаваў надаць голасу як мага больш абыякавасьці. — Пэўне, з той самай прычыны, зь якой людзі ўсё яшчэ пішуць вершы”.
Яна зірнула на яго хутка і насьцярожана, але ён ужо бачыў, што адказ ёй спадабаўся.
“Ты што, п’еш піва?” — спытаў Скіма і дапіў свой астылы безалькагольны глювайн.
“Цябе гэта зьдзіўляе? — усьміхнулася Пэтра сваім шырокім ротам. — Хоць ты маеш рацыю. Вечар. Час замаўляць віскі”.
“Я ня п’ю, — сказаў Скіма. — Гэта ж дурата. Галава як у тумане. Ціск. Цяжар у грудзях”.
І ён міжволі зірнуў на яе грудзі.
“Я бачыла, у Бэрліне цяпер таксама туман. Такі туман, які кладзецца разам з табой у ложак, — сказала Пэтра. — Давай, выпі са мной. Я чытала твае лісты. Бедны Скіма, ты пісаў мне тройчы — а ў адказ маўчаньне. Давялося ехаць у Прагу. Ты думаў, што цяпер такі час, калі людзей так проста знайсьці, усе жывуць пад бокам у сеціве, кінуў слова — і вось ужо рэха... Але праблема ў тым, што я сама вырашаю, што рабіць майму рэху. Я яго берагу. Для больш цікавых справаў”.