Маці палез у заплечнік Скімы, дастаў ягоныя зубную шчотку, лязо, крэмы, кнігі і —
“Пяро, — сказаў Маці. — Навошта яно табе?”
Скіма юрліва ўсьміхнуўся і адвёў вочы.
“Ты лашчыш ім свае...”
“Замкні дзьверы”, — сказаў Тэрэзіюс Скіма. І калі Маці Марцінэн паслухмяна ўскочыў і павярнуўся да яго сьпінай, Тэрэзіюс Скіма спакойна ўзяў бутэльку шампанскага і размашыста ўдарыў яго па цемені.
А потым яшчэ раз.
Тэрэзіюс Скіма не любіў нацыстаў.
І камуністаў таксама.
Ён не любіў ідэі і людзей, здольных за іх забіваць.
Ён цярпець ня мог жорсткасьць.
Ён любіў катоў, вузкія спадніцы і старое нямецкае кіно, якое здымалі на смартфоны ў самым пачатку стагодзьдзя.
Ён чуў, як брэшуць сабакі. Блізка-блізка. Ужо зусім блізка. Нібы яны пазналі яго, нібы яны бачылі яго сылюэт у асьветленым акне таннага віленскага гатэлю.
Тэрэзіюс Скіма акуратна зьняў калготкі, майку, майткі. Голы і прыўкрасны, пакрыты гусінай скурай, зь якой, на жаль, не тырчала ніводнага пяра, ён стаяў перад люстэркам у нумары таннага гатэлю на самым краі Эўропы — і не было нікога, хто мог бы яму перашкодзіць.
А затым адбылося цудоўнае ператварэньне.
І можна было не сумнявацца, што некага яно давяло б да сьлёз. Бо раскошная, тонкая, закручаная бародка зь серабрыстым матузком упала на падлогу. Не мінула і пятнаццаці хвілін, як перад люстэркам, паглядваючы на сіроцкі ложак, дзе ляжаў ніцма мужчына ў пакамечанай сукенцы, красаваўся чыста выгалены, пазбаўлены броваў і поўны мужчынскіх і іншых сілаў пан Маці Марцінэн, у вузкіх штанах, белым швэдры і сінім зімовым пінжаку. У ягонай кішэні была ідэнтыфікацыйная картка, электронны гузік мясцовага чыгуначнага білета і чырвоная кніжачка зь дзьвюхгаловым арлом, на вокладцы якой кірылічнымі літарамі былі золатам выведзеныя словы, якія ведалі ўсе:
“Российская империя”,
а ўнізе, крыху меншымі літарамі, іншыя словы, зразумець якія было ўжо цяжэй:
“Разрешение на въезд и временное пребывание”.
Маці Марцінэн спусьціўся ўніз, хутка прайшоў міма пустой рэцэпцыі і зайшоў у крамку на рагу вуліцы. Купіў бутэльку гарэлкі, вярнуўся ў нумар і ласкава, прытрымліваючы падбародзьдзе мужчыну ў спадніцы, выліў гарэлку яму ў рот. А затым вымыў рукі, падхапіў торбу і заплечнік і выйшаў у вечаровы туман, да нябачных сабакаў, якія цяпер вылі, нібы раптам згубілі сьлед.
Пан Маці Марцінэн выклікаў таксі, якое давезла яго на іншы бок ракі, і выпіў там кавы, разглядваючы горад, які рабіўся ўсё больш шумным, стракатым і настойлівым: горад клікаў пана Марцінэна на розных мовах, але ў пана былі справы. Роўна а сёмай ён пазваніў у дзьверы расейскага прадстаўніцтва, яго правялі ў памяшканьне, падобнае да лякарскага кабінэта, дзе мужчына ў белым халаце грубавата засунуў пану Марцінэну ў рот шкляную палачку і сказаў, як вылаяўся:
“Окей, you are free!”
Нібы містэр Марцінэн быў ахвярай, якой гэты грубы чалавек толькі што дараваў сваёй шкляной палачкай свабоду.
У той вечар містэр Марцінэн завітаў яшчэ ў адно месца. На Піліма, 51.
Гэтым разам тут было адчынена. І нават бел-чырвона-белы сьцяг, які вісеў над дзьвярыма, нібы паказваў усім сваім выглядам, што ён можа ўвайсьці, калі ня будзе казаць лішняга.
Сьцяг, падумаў Тэрэзіюс Скіма. У Эўропе такія рэчы даўно ўжо лічыліся архаізмам — сьцяг быў роўны пяру ў гэтай гульні, якая вялася Скімам ужо тыдзень і нішто не выдавала на тое, што неўзабаве будзе абвешчаны вынік. Сьцяг вісеў на вежы пасярод гэтага гораду, сьцяг быў тут, папярэджваючы пра сур’ёзнасьць намераў, трыкалёр з залатым арлом боўтаўся над брамай расейскага прадстаўніцтва — і Тэрэзіюс Скіма падумаў, што наўрад ці змог бы жыць у краіне, дзе трэба было б любіць сьцяг. Ён памятаў, што некалі за абразу сьцяга маглі забіць — воляй улады, вокрыкам дзяржавы: цікава, што сказаў бы пра гэта Маці Марцінэн?
Містэр Марцінэн увайшоў у цесны кабінэт, дзе за доўгім сталом сядзелі трое, занурыўшыся кожнае ў свой ноўтбук. Двое мужчын і жанчына з русай касою, канец якой яна схавала пад каўнер вайсковай курткі.
Яны ўсе разам паднялі вочы на Скіму — стомленыя вочы людзей, якія ня звыклі жартаваць, седзячы каля сьцяга. Бо ў цэнтры стала стаяў брат таго, першага штандара, які вянчаў сабой непрыкметныя дзьверы. Брат ці сястра — гэта было ўжо ня важна.
“Добры дзень”, — павітаўся па-ангельску Тэрэзіюс Скіма.
“Вітаем”, — смурна кінуў адзін з мужчынаў і прыўзьняўся, акідваючы Скіму прафэсійным позіркам выкрывальніка змоваў.