Выбрать главу

Пан Какоўскі сядзеў у сябе на двары і ружжо сабе зь бярозавай палкі выразаў. З прыкладам, затворам, курком ды прыцэлам — усё бярозавае. А пад нагамі ў пана Какоўскага боепрыпасы валяліся — бярозавыя патроны.

“Здрасьці, пане Какоўскі! — павітаўся Маўчун. — Уцякаць сабраліся?”

Пан Какоўскі схапіў бярозавае ружжо, на Маўчуна наставіў.

“Жывым ня дамся! Рукі проч! Застралю цібя, дзікарская морда!”

Маўчун падышоў бліжэй.

“А какой цяпер год?” — падазрона спытаў пан Какоўскі, зарадзіўшы сваю стрэльбу.

“Дзьве тысячы сорак дзявяты”, — адказаў Маўчун з уздыхам.

“Лож! — крыкнуў пан Какоўскі. — Палучай! Умры, фашысцкі выблядак!”

І даў проста па Маўчуне чаргу. Маўчун схапіўся далоняй за грудзі, твар ягоны перакасіўся, і ён мехам паваліўся на трэскі.

Пан Какоўскі, пабачыўшы гэта, выдаў радасны баявы вокліч.

“Пане Какоўскі, а какой цяпер год?” — спытаў Маў­чун, расплюшчыўшы вочы, але працягваючы ляжаць на сьпіне.

І гэта быў моцны ход. Пан Какоўскі замёр і задумаўся. Пра такое ў яго яшчэ ніхто не пытаўся.

“Сягоньня пятага ліпеня дзьве тысячы шаснаццатага года, — сказаў ён нарэшце. — Пятага ліпеня дзьве тысяча шаснаццатага года. Мінск, парк Горкага. Вазврашчаясь із паліклінікі па уліцэ Кісялёва, я...”

Вочы пана Какоўскага ліхаманкава закру­ціліся.

“А завуць вас як?” — напаўголасу спытаў Маўчун, ляніва пацерабіўшы пальцамі сырую трэсачку.

“Міхаіл Антонавіч Жуковіч, — сказаў разгублена пан Какоўскі. — Вазврашчаясь із паліклінікі па уліцэ Кісялёва, я...”

“Ашыбка вышла, — прамовіў Маўчун, зірнуўшы на дзікі твар пана Какоўскага. — Как так? Как эта палучылась?”

Пан Какоўскі зрабіў сутаргавы рух рукой, быццам хацеў, каб Маўчун зараз жа замаўчаў. Маўчун падняўся, абтрос штаны, уважліва паглядзеў пану Какоўскаму ў вочы.

“Как так, Міхаіл Антонавіч?”

“Пятага ліпеня дзьве тысячы шаснаццатага года, — нібы апраўдваючыся, заскуголіў пан Какоўскі. — Вазврашчаясь із паліклінікі па уліцэ Кісялёва, я...”

“Назад хаціце? — спытаў Маўчун, як яго Стэфка навучыла. — Тады слухайце ўнімацельна. Сёньня апоўначы прыйду да вас, пойдзем туды, дзе вы назад вярнуцца зможаце. Панялі? Толькі нікому ні слова. Бо інача прапала ўсё. Ашыбку ісправіць можна. Але толькі адзін раз. Сагласны?”

Ці зразумеў яго пан Какоўскі, цяжка было сказаць. Мо і ня слухаў ён, што яму тлумачылі. Але адкінуў сваю бярозавую стрэльбу, пайшоў да сваёй хаты, гайдаючыся, ды мармытаў пад нос:

“Вазврашчаясь із паліклінікі па вуліцы Кіся­лё­ва, я...”

Ня надта верачы ў посьпех сваёй справы, роўна ў 23.45 Маўчун зірнуў на экран мабілкі і асьцярожна высунуўся з-пад коўдры. Бацька даўно спаў, Маўчун высьлізнуў на вуліцу і загуменьнямі хутка дайшоў да хаты Какоўскага. Як ні дзіўна, той быў гатовы — стаяў каля крывога туалету з торбай, начапіўшы на сябе картуз. Маўчун даў яму знак, і пан Какоўскі, шумна выдыхнуўшы, пайшоў сьледам. Не пасьпелі яны ў агароды нырнуць, як з-за кустоў выскачыў прамень ліхтарыка ды, палётаўшы па цёмнай зямлі, выхапіў Маўчуновы ногі.

“Стой, страляць буду, — пачуўся злавесны голас паліцая. — “Хто такія? Каменданцкі час ня пісан?”

Маўчун нічога ні пра які каменданцкі час ня чуў.

“Я гэта, ваша благародзіе, — сказаў ён спалохана. — Маўчун”.

Ліхтарык ударыў у вочы.

“Маўчун? — паліцай падышоў, трымаючы руку на кабуры. — Бачу ўжо... Хм. Гы. Неяк ты мне раней вышэйшым падаваўся... Што ты тут швэндаешся? Ноч на дварэ”.

“Пана Какоўскага дахаты транспарцірую...”

Ліхтарык кінуўся ўбок, пан Какоўскі закрыў твар абедзьвюма рукамі. Але і бяз твару было ясна, што гэта ён.

“Зноў уцёк? — паліцай бязьлітасна, як шабляй, пасек промнем ліхтарыка беднага Какоўскага. — Вось жа не сядзіцца сумашэдшаму. Глядзі, пан Какоўскі, цяпер ўрэмя такое, зьбяжыш у лес, падстрэ­ляць, як панду. У лесе салдатаў як ягад улетку. Пака што прашчаю. Сьледушчы раз арыштую і бізуноў усыплю, не пагляджу, што інвалід”.

Пан Какоўскі раптам замычаў:

“Міхаіл Антонавіч Жуковіч! Вазврашчаясь із палікінікі па уліцэ Кісялёва...”

Але паліцаю было ўсё роўна:

“Какойгод, какойгод, — перадражніў ён. — Ашыбка вышла. Сам ты ашыбка, а не чалавек. Хату далі, пенсію далі, а ён усё ў лес глядзіць. Ваўчыдла бальное. Была б мая воля — застрэліў бы і забыў. Ладна, ідзіце, і большэ не пападайцесь. Я чалавек нервны. Шастаюць па цемнаце ўсякія. Работаць мяшаюць!”

Давялося павярнуць назад, да хаты Какоў­скага.

“Чуеш, Маўчун! — крыкнуў ім наўздагон паліцай. — Ты сёньня нічога падазрыцельнага ня бачыў? Вот ваш учыцель, напрымер...”