Дасталася тады Бянігне: выбіваў аб яе другі муж усю сваю сілу, расказаў ёй, як цяжка жыць у андартальскім лесе, паказаў, дзе на целе адзін боль, а дзе — сто боляў. Яна не спрачалася — дзе ж ты з мужыком паспрачаешся, які лішняе аддаваць ня хоча, тут трэба самому ахвоту мець, усе свае гузікі расшпіліць, стаць голенькім, страшненькім, чыстым, чарвячкоў выпусьціць, бледным зрабіцца і брудным, як грыб без каптурка. Нічога ня зробіш, толькі і засталося, што глядзець на мужа, шкадуючы, і вачэй не адводзіць, калі ён сам аднойчы ўвесь у лішняе ператварыўся — і потым скінуў, усё лішняе скінуў, да апошняга каліўца. Паглядзела Бянігна ў ягоны твар, на якім застыла апошняе ягонае слова: маё! Маё лішняе, не аддам, набяру столькі, колькі ўцягнуць змагу. Надарваўся яе другі муж, ня вытрымаў такога грузу.
Адправіла Бянігна яго, нябожчыка, з машынай у сяло, пайшла да парэчкавага куста, села паразмаўляць — а тут ужо з падворка жыгулі з гомельскімі нумарамі сыгналяць: памагіце, бабушка! Няма моцы цярпець...
Пра трэцяга мужа, дарма што ён тут атайбаваўся, калі яна ўжо старая была, Бянігна памятала яшчэ меней. Дый ня памятала амаль нічога, апрача таго дня, калі яна ў хату зайшла, а ён масьнічыну аддзірае, тую, пад якой слоік зь мільёнамі ляжыць. Знайшоў. Сказаў бы, я б табе сама аддала — паглядзела на яго Бянігна зь мяккім дакорам, нашто ж ты па падлозе поўзаеш, мала табе ў андартальскім лесе поўзанак. А ён, дуралей, рваў масьнічыну рукамі, хрыпеў, плакаў, ламаў пазногці.
Выпіць хачу, памру зараз, знаю, што тут твае грошы, знаю, ведзьма старая, сама аддай, знаю, што даляры прачаш, лепш сама, інакш прыб’ю! Так казаў яе трэці муж, а Бянігна стаяла і слухала, бо што ты тут чалавеку дакажаш. Адарвалася масьнічына, паляцеў яе трэці муж у кут, стукнуўся галавой аб печку, ускочыў, на яе кінуўся, Гофмана ў бок так ботам выцяў, што кацяра тры дні потым ляжаў. А яе, Бянігну, масьнічынай па плячах, па крывой сьпіне, так што яна пабегла, пабегла ў неандартальскі лес, так нічога лішняга і ня ўзяўшы, і не знайшла сьцежкі, так дахаты і вярнулася. А дома пабачыла мужа свайго трэцяга — ляжаў ён са слоікам у руках каля парога і ня дыхаў больш. Моцна пальцы слоік трымалі — быццам тапіўся чалавек і за лілею плывучую хапаўся.
Аддай, папрасіла яна яго аднымі вачыма, нашто яно табе там, там жа ўсё бясплатнае, як пры камунізьме.
Паслухаўся нябожчык, пальцы ягоныя разагнуліся. Бянігна вярнула слоік на месца, зрабіла ўсё, як належыць, і правяла машыну зь мерцьвяком да лясной дарогі. Сэрца ў яго разарвалася. Так яно і бывае. Нельга на сэрца зашмат лішняга вешаць. Сэрца ў чалавека наравістае, сэрца сэрца чуе, сэрцу ад сэрца сну няма. Растуць у андартальскім лесе сэрцы, растуць, як яліны, губамі цмокаюць, разьдзімаюцца неспакойна, б’юць адно адно, крывавыя, гарачыя, як парваныя каровіны вымі, пэцкаюць людзей, гоняць наперад, круцяць, штурхаюць, у кроў перапэцкваюць, прымушаюць жыць, лопаюцца, пырскаюць. Пакідаюць на людзях сьляды.
Такі во й быў яе трэці муж. Трэці муж старой Бянігны, лясной шаптухі, якая лячыла людзей нават зь менскімі нумарамі, ведзьмы, падобнай да негрытоса з плянтацый, бабкі, пра якую ніхто ня ведаў, адкуль яна ўзялася, так даўно яна нарадзілася. Бянігны, якая ведала, што мужоў у яе было трое, а лясоў у сьвеце ўсяго два.
Адзін андартальскі.
А другі не.
І хто б мог падумаць, што акурат тады, калі ўсе чакалі, што шаптусе нарэшце прыйдзе канец, у старой Бянігны зьявіцца новы жаніх.
Ды яшчэ які.
Малады, здаровы, прыгожы. Мог бы ўнукам ёй быць, а мо і праўнукам. Хлопец хоць куды. Прынамсі, такі ён быў на фотакартках. Каб разгледзець як сьлед ягоны твар, ёй давялося доўга шукаць акуляры. Але калі акуляры знайшліся, упершыню за доўгія гады Бянігну апанаваў сумнеў.