“Спадабаўся жаніх? — задаволена сказаў галоўны. — Вось і не дуры нам галовы, бабка, зьбірайся і паедзем”.
А ягоны падначалены бліснуў ёй у твар камэрай тэлефона, зірнуў на тое, што атрымалася, і крэкнуў:
“Страх божы. Якая ж ты, бабка, страшная. Ня дай бог цябе ноччу сустрэць. Жартую, жартую. Прыгажуня ты наша. Хлопцы так і ўюцца. Вунь як хораша на фота выйшла. Думаю, і бяз пашпарта абыдземся. Зуб даю, што ў яе сярпаста-малаткасты, так што бяз розьніцы”.
“Ну што, едзем з намі? Давай, бабка, не цягні ката за хвост. Можа, ты і гаварыць умееш? Тады скажы “так”, бяры... што там табе трэба? Хустку, боты, іконкі — і паехалі”.
Яны падступілі бліжэй. А потым яшчэ бліжэй.
“Давай, бабка, уключы мазгі”.
Яны і так бачылі, па яе паставе, па шалёных бялках вачэй, што нікуды яна не паедзе, што застанецца тут, паміж двума лясамі, на беразе неба, у хаце, што замерла чорнай парушынкай у блакітнай сьлязе. Самі разумелі, што нікуды старая бабка не зьбіраецца, што любая дарога для яе — як сьмерць. Яны нічога ня ведалі пра тое, што лясоў усяго два — і ўсё ж падступалі бліжэй, і бліжэй, і бліжэй... Нашто вам такія рукі, хлопцы? Каб насіць труны бацькоў вашых. А нашто вам такія валасы, дзеўкі? Каб адганяць мух ад трупаў бацькоў вашых... Старая Бянігна ведала, што так бывае ў андартальскім лесе, яна не баялася, яна ведала, што варта ёй павесьці плячыма, і яна зробіцца драўляным колам, а варта падумаць пра сябе са шкадаваньнем, дык драўлянае кола трэсьне і на падлозе застануцца ляжаць дзьве палавіны — што яны зь імі рабіць будуць, гэтыя неспакойныя сваты, ад якіх пахне чорнай машынай, чорнай сьвіньнёй, чорнымі справамі?
“Укалоць яе?”
“Не пажадана. Арганізм слабы, зношаны, можа ня вытрымаць. Давай вязаць. За рукі, за ногі — і ў багажнік”.
А самі ў твар зазіраюць — пужаюць, спадзяюцца, што не давядзецца дакранацца да яе цела. Гідка ім, холадна і гідка, і ўсё, што яны ўяўляюць цяпер — гэта сьлізь. Старая сьлізь, якую трэба сабраць у прабірку, запячатаць і даставіць у лябараторыю.
“Ты ж усё роўна паедзеш з намі, бабка. Ну ўваж ты нас, маладых, ня хочацца нам цябе сілай цягнуць...”
Перасільваюць агіду, дакранаюцца да пляча.
“У нас жа таксама мацеры... Не брыкайся, бабка, усім лепш будзе”.
“Мы з табой як з чалавекам. Усё па інструкцыі...”
Нібы праз сон Бянігна пачула, як за хатай загула машына. Нехта ехаў да яе па дапамогу, ехаў шукаць паратунку туды, дзе яна спрабавала ўратаваць сябе сама. Упала грудзьмі на дзьверы, адчыніла — нібы выцекла проста на ганак. Каля хаты стаяў легкавік, зь якога выбраўся нэрвовы мужчына і пайшоў да яе, высока падымаючы калені, проста па гразюцы. Жанчына, якая прыехала разам зь ім, засталася каля машыны — нафарбаваная, маладая, злосная, са сьціснутымі кулакамі, якія яна ўвесь час хавала пад шалікам.
“Здраствуйте, бабушка!”
Сваты выйшлі за ёй, незадаволеныя, смурныя, спыніліся за яе сьпінай, як целаахоўнікі.
“Нам сказали, что вы... Что вы помочь можете...” — мужчына зьдзіўлена разглядваў яе ранішніх гасьцей. Жанчына, якая прыехала разам зь ім, села ў машыну, апусьціла галаву і абхапіла рукамі. Ёй было сорамна: за яго, за сябе, за гэтыя словы, за гразюку і за тое, што яна дазволіла зацягнуць сябе сюды, на край сьвету, туды, дзе сходзяцца два лясы. Яна ўсё яшчэ спадзявалася, што яны прыехалі не па адрасе.
“Но если вы заняты... Мы подождем!”, — з гатовасьцю выкрыкнуў мужчына, які, як і ўсе, прымаў маўчаньне за глухату, а словы за дошкі, па якіх можна прайсьці, не запэцкаўшыся. Ён стаяў перад Бянігнай і яе сватамі, у расхрыстаным паліто і модным лёгкім шаліку, стаяў, зьбянтэжана ўсьміхаючыся, і з надзеяй азіраўся на машыну — шукаючы ў жанчыны падтрымкі, але ад машыны ішоў дух стомы і злосьці, у лабавым шкле адбіваўся бледнай сінявою лес, і машына тупа ўзіралася круглымі фарамі ў маленькі шаптусін гародчык.
Бянігна не глядзела на гэтага зьбітага з толку мужчыну, і ён нарэшце зразумеў, што яму трэба замаўчаць, адвярнуўся, засунуў рукі ў кішэні. Ён быў ні пры чым, ад яго больш нічога не залежала. Яна глядзела на белую машыну, што прывезла на сваіх пакрытых глінаю колах боль і роспач вялікіх гарадоў, якая была нагружаная лішнім да самага верху. І нібыта падпарадкоўваючыся яе нерухомаму пагляду, жанчына выйшла з машыны і паволі пайшла да хаты, і ўнутры ў яе нешта бразгатала, пішчала, тонка, як злоўленая ўначы радыёхваля. Бянігна вачыма ўзяла яе за руку, тонкая рука паднялася і ўхапілася за парэпаныя дзьверы хаты. Зачыняючы іх, Бянігна павярнулася да дарогі — чорная машына са злымі хлопцамі, натужна равучы, ад’яжджала ад хаты.