― Это только начало, это еще пока романтика…
― Так, да горла рамантыкі.
― Что?
― Нічога. Нічога… Мама, журналістыка ― не для мяне.
Яна маўчала, а я апраўдвалася:
― Таму што гэта ― засмечваць людзям галовы.
― Ты в книжках это вычитала. Так и слышно, что не твои слова.
― Чаму ж не мае? Мае… Усе кажуць, калі чуюць «журналіст»: «О-оо-оо-о. Як прэстыжна!» А я бачу, што гэта прафесія ― рабіць усё, каб людзі не думалі пра… сэнс жыцця.
― Высокие слова, слишком заумно, ― не ўпершыню прамовіла сваю дэкларацыю мама. ― Я за простоту. А это не простота, это все надумано. Вспомни, как ты хотела на журфак. «Мама, это мое призвание!», «Человек должен заниматься тем, к чему душа лежит!»…
― Я думала, мяне навучаць пісаць. І я спатрэблюся.
― Что ты еще за ребенок! Потом смеяться будешь над своими словами.
― Я не дзіця. Працую, вуч… здымаю кватэру. Грошай у цябе не бяру. Мама, журналістыка ж амаль заўсёды пра нейкае смецце! Усе гэтыя «жыццёвыя» пытанні. Так рэдка бываюць важныя тэмы. ЖЭСы, кошты на жыллё, падвышэнне базавай велічыні, дырэктыва нумар адзін, два, тры…
― Танюша, вот именно это и есть жизнь, а не в облаках все время лётать.
― Беларускае слова?
― Какое?
― Лётаць!
― Не придирайся.
― Карацей, я, здаецца, не буду ўсё жыццё журналістам. Я думаю нават, што, калі б не было майго радыё, я б ужо цяпер не была…
― А я тебе скажу, что я впахиваю на работе каждый день, ― у яе зрабіўся голас снежнай каралевы. ― Никого не волнует, во сколько я заканчиваю: будь добра закончить, хоть в восемь, хоть в девять. А конец месяца ― это и в десять, и в одиннадцать. И если заболела ― не так, как у вас: позвонила и все. Справку давай, а если проверка ― то никаких болезней. И знаешь, я довольна. Я довольна!
― Ты задаволеная?
― Я считаю, что не надо летать в облаках.
― А я лічу, што лётаць у аблоках ― гэта паперы цэлы дзень пісаць.
― Без бумажки ты, дорогуша, ничего сделать в этой стране не сможешь.
― Вось, менавіта. Добра… Як там наш кот?..
6.
Паклаўшы слухаўку, але не спаталіўшы жадання паразмаўляць, я пачула, што ў кухні ўжо пачалася «гарбатка штовечар». Мае суседзі, Алесь і Паліна, так называюць вечаровыя кухонныя размовы за гарбатай.
― Высвятляецца, што Пазняк ― тэатразнаўца! ― чула я Паліну з калідора. ― Ён так пісаў пра Брэхта… скарб для маёй дысертацыі. Я думала, ён быў усяго толькі гучным палітыкам. Зусім не!
Яшчэ не ўбачыўшы Паліну, я магла ўявіць яе жэсты. Калі яна кажа: «Зусім не!», то круціць галавой (валасы пералятаюць з аднаго пляча на іншае) і шырока і рэзка адводзіць руку. У яе адкрытая жэстыкуляцыя ― танчыць усё цела, а найбольш рукі. Мы з Алесем аднойчы паставілі эксперымент: папрасілі яе расказаць гісторыю, не рухаючыся. Паліна збівалася, губляла патрэбныя словы і зусім не магла стрымаць рукі. Здаецца, словы ў яе ўзнікаюць адначасова з жэстамі ці на долю секунды пазней.
Пабачыўшы мяне ў дзвярах, але не «раскусіўшы» яшчэ майго настрою, Алесь у сваіх заўсёдных акулярах на доўгім смешным носе ажыўлена, хоць, здаецца, сур’ёзна спытаўся:
― І як вы сёння ратавалі свет?
Вось поўная Палініна супрацьлегласць. Флегматычны, стрыманы, сур’ёзны, з эканомнымі рухамі. Юрыст… Паважае маю працу. Шкадуе, што сам не журналіст. Але я не магла стрымацца:
― Білі лынды! Нейкі ЖЭС, а не радыё!
Паліна раптам зайшлася ад смеху, а я адчувала, што заводжуся.
― Касмічныя тэмы! ― працягвала я.
― А, я забыўся, сапраўды! Я ж заходзіў на ваш сайт, бачыў твой рэпартаж. Пра талеркі, ― кажа Алесь.
― Таня, а што такое, ― Паліна яшчэ смяялася, ― лынды? І яшчэ гэтыя, ну, гэтыя… ― яна пакруціла рукою, дапамагаючы сабе ўспомніць, ― Бібікі?!
Я маўчала. Паліна працягвала:
― Дарэчы, а чаму іх здымаюць? Кажуць, яны псуюць… ― яе рукі акрэслілі прастакутнік у паветры, ― выгляд будынкаў? Але ж гэта не так?
― Мне гэта нагадвае, ― сказаў Алесь, ― зразумела, толькі нагадвае ― сорак першы год.
Паліна махнула на яго рукой і цокнула языком.
― Ды я сур’ёзна кажу. Мой дзед мне расказваў, што ўсім тады загадалі здаваць радыёпрыёмнікі. Пачынаецца вайна ― а ўсе з прыёмнікамі стаяць, чарга. Добраахвотна, праўда, бо прыёмнікі ж таннейшыя за антэны.
Мы, удумваючыся, замоўклі.
― І прычына тая ж самая…
― Ды скажаце вы мне прычыну ці не?
― Кантроль інфармацыі, вядома, ― юрыдычным тонам працягваў Алесь. ― Канал новы будуць глушыць.