Нябачны, дзяўбаў сухі сук дзяцел. Тук-тук, тук-тук… Адтуль сыпалася ружова-жоўтая, як шалупінне цыбуліны, пацяруха. Каля твару ў Андрэя замітусілася аса. Падляцела блізка-блізка і як бы выбірала, дзе ўджаліць. «На каго людзі, на таго і восы», — падумаў ён падсмешліва. Маркотна ўхмыльнуўся, замахаў рукой — кыш, праклятая. Аса адляцела і зноў падкралася, з другога боку. Але ён не звяртаў больш на яе ўвагі.
Так ён стаяў доўга. 3 бору патыхала водарам чабору. На ўзлеску застракатала сарока. Далей, у гушчэчы, ёй азвалася другая. Яны пляткарылі, аж заходзіліся сваім сухім ломкім шчэбетам. Андрэю здавалася, што шчэбету іх не будзе канца. Падступіла жаданне схапіць якую ламачыну і шыбануць у настырняг. Тым часам нешта стрымлівала яго ад бязглуздага, дзікага ўчынку. Ён жа не толькі птушак пужне: калі сарокі змоўкнуць, у наваколлі ўсталюецца гняткая глухая цішыня… Дзяцел вунь сам пераляцеў на другое дрзва, і не чуваць ужо яго.
Раптам усё, што займала ўвагу Андрэя, адразу знік-ла, перастала для яго існаваць. Ён не разумеў, як размахнуў і адчайна ляснуў бутэлькай аб дрэва. Гарэлка пырснула яму на рукі, на твар, абдала казытлівым, хмельным пахам. Ён зморшчыўся, стаяў як аслупянелы. Паглядзеў на шклянку, якую трымаў у руцэ. Памкнуўся і ёю рээнуць, ды ў апошні міг, калі пачаў ужо замахвацца, падумаў: «Але ж ваду піць я магу?..» Рука павольна апусцілася, ён зірнуў на абліты гарэлкаю ствол сасны і цяжка пакрочыў да машыны.
Пругкі струмень халаднаватага паветра, прапахлага хвояй і гаркавымі ляснымі краскамі, залятаў у кабіну, ахалоджваў твар. Андрэй сядзеў, угнуўшы крутыя плечы, думкі яго, якія быццам бы крыху астудзіліся свежым паветрам, сталі не такія гарачыя, але па-ранейшаму беглі ліхаманкава, без парадку. Пра допыт у міліцыі, пра канфлікт з жонкаю, зноў пра допыт… У галаве, недзе пад скронямі, тонка звінела. «Ад шуму матора, мусіць», — падумаў Андрэй.
Але звон пад скронямі не аціхаў і тады, калі ён, прыехаўшы на абед, заглушыў матор, калі зайшоў у маўклівую хату.
У пакоі было душна. Андрэй расчыніў акно, на падаконніку паправіў вазон з мушкетам — падсунуў яго к таму краю, куды даставала сонца. Павярнуўся і адразу пабачыў на стале дзве невялікія светла-сінія паперкі. Яны ляжалі побач. Позірк адразу схапіў тое, што было надрукавана вялікімі літарамі: «Позва». Марудна, імкнучыся прыглушыць сваю трывожную ўвагу да іх, Андрэй прачытаў адну, другую. Яму і жонцы прадпісвалася заўтра з’явіцца ў райаддзел унутраных спраў. У душы разліліся абурэнне і злосць.
Ён не пачуў, як падышла Надзя. Голас яе прагучаў блізка-блізка, каля самага вуха:
— Скажы мне, Андрэй, што ты натварыў?
Адчуў на плячы Надзіну руку. Яна была вельмі гарачая. Такая гарачая, што ён адчуў гэта аж цераз кашулю. Доўга маўчаў, нібы яму што перасела ў горле, варушыў тонкімі ноздрамі. Пасля даволі вялікай паўзы занадта падкрэслена-выразна сказаў:
— Зразумей, што мог натварыць твой муж дзесьці, знаходзячыся ў той час дома? Зразумей, знаходзячыся дома…
VII
Набярэжная вуліца, забудаваная дамамі з аднаго боку, працягнулася ўздоўж ракі. 3 яе добра было відаць, як трымцеў густы бляск вады пасярэдзіне плыні, як вада празрыста свяцілася, накатваючыся на доўгую пясчаную касу, што адыходзіла ад гліністага схілу берага. Дзмітрый крочыў правым, бліжэйшым да берага тратуарам, з прагаю пазіраў на зыркі бляск дробных хваль. Пакупацца б! Паплысці на той бок, пахадзіць босымі нагамі па траве!.. Ды не выпадала, абедзенны перапынак праз дзесяць мінут заканчваўся. Каб не зацягнулася пасяджэнне савета, ён раней паабедаў бы і яшчэ паспеў бы наплавацца ўволю.
Раённы савет прафілактыкі правапарушэнняў быў створаны на мінулым тыдні. Сёння было першае, арганізацыйнае, пасяджэнне. Пакуль пазнаёміліся, прыгледзеліся адзін да аднаго, размеркавалі абавязкі і зацвердзілі план — не заўважылі, як час праляцеў. Дзмітрыя ўвялі ў састаў секцыі па прадухіленню правапарушэнняў непаўналетнімі. Ён яшчэ ясна не ўяўляў сабе, што і як будзе рабіць. Гутаркі на прававыя тэмы праводзіць? Арганізоўваць заняткі ў гуртках юных ахоўнікаў парадку? Адно толькі пэўна ведаў: справа гэта важная і ўключыцца ён у работу неадкладна.
У тым месцы, дзе рака, выгінаючыся падковаю, адыходзіла ад горада, вуліца таксама заварочвалася. Толькі ў другі, супрацьлеглы, бок. За вуглом, воддаль ад праезджай часткі, прыхаваная засенню бэзу, магутных ліп і клёнаў, узвышалася школа. Мінуўшы яе, Дзмітрый пачуў з двара гулкія ўдары па мячы. Запаволіў крок, зазірнуў між кустоў бэзу. На спартыўнай пляцоўцы старшакласнікі гулялі ў валейбол. «Мяч, відаць, добра надзьмуты», — неспадзявана падумаў ён. Затым у галаве ў яго бліскавіцаю мільганула: «Можа, хоць пяць хвілін?» Момант ён вагаўся: ці да твару яму, службовай асобе, такая легкадумнасць? Зірнуў на гадзіннік. Заставалася яшчэ дзесяць мінут абедзеннага часу. «Ці да твару… Гэта нельга, тое нельга… — I — як пераскочыў цераз якую перашкоду. — А, было ні было!..» Крутнуўся, подбегам пусціўся да пляцоўкі.