Выбрать главу

Ад стала разліваўся па хаце духмяны водар яблыкаў.

— Думалася, раніцай хуценька адпраўлю ўсё, што спакаваў сёння для адгрузкі Ленінграду,— працягваў Камароўскі. — Хай, сабе думаю, во праз колькі дзён і паласуюцца ленінградцы свежарькімі беларускімі фруктамі. Ажно тут — на табе… Праўду кажуць, ніколі не загадвай наперад…

— Ён во пра людзей дбаў, а яму — па галаве,— уставіла Сцепаніда Карпаўна.— Падумаць толькі, чалавека за грошы забіваць! Ну, грошы вялікія… Ды хай сабе хоць і мільёны, дык ці ж яны даражэй за чыёсьці жыццё? — Яна ўздыхнула. Памаўчала, раздумваючы, ці варта ёй гаварыць далей, і загаварыла таропка і гучна:— Во людзі якія ёсьцека — што тыя звяругі крыважэрныя, што ваўкі. Во які свет цяперашні! — Стаяла, як глыба, склаўшы пляцёнкаю пукі на гркдзях. У вачах заблішчалі іскрынкі гневу і страху.

Сямёну Сяргеевічу не спадабаліся і словы жанчыны, і яе пранізлівы ў крыку голас. Не тоячыся, ён зірнуў на яе, няласкава насупіўшы бровы. Камароўскі таксама нахмурыўся, з адчаем махнуў на жонку рукой:

— Перастань, Сцепаніда, сціхні. Да нас па справам прыехалі, а ты сваю бабскую анцімонію завяла. Перастань!

— Перастанеш тут, калі сэрца рвецца, — прагаварыла яна цішэй і падцяла пухнатыя вусны.

Вецер, узмацніўшыся, праляцеў у голлі бярозы гаманкім пошугам, з вуліцы прынёс у хату гукі гітары, траскуча-ломкія хлапечыя галасы. Недзе непадалёку забаўляліся падлеткі. Дрынкалі па струнах, заўзята падпявалі адрывіста-рэзкую, крыклівую мелодыю. Нехта сярод іх залівіста рагатаў.

— Во чуеце — дзяруцца? — прыслухаўшыся, зноў не стрывала Сцепаніда Карпаўна. — Паабрасталі кудламі, як тыя дзікуны, што па тэлевізары паказваюць, соўгаюцца з гэтымі бандурамі… Чакай ад іх дабра. — Яна сустрэлася вачамі з мужам. — Ну добра, маўчу…

Камароўскі глыбока, як наталяючы смагу, зацягнуўся цыгарэтаю. Павольна выпусціў з рота дым, ранейшым трагічна-крыўдлівым тонам сказаў да Сямёна Сяргеевіча:

— Іду, таго-гэтага, з саду, і тут мяне — трах па кумпалу! Перад вачамі паплыло-о, кругі, кругі… Я і грымнуўся вобземлю. Не ведаю, колькі праляжаў у непрытомнасці. А калі ачомаўся — жахнуўся: грошы!Туды-сюды, поўзаю, лапаю рукамі па траве — няма партфеля. Ну, я з усіх ног, колькі сілы сабраў, у сельсавет, давай вам званіць. Потым да ўчастковага… — Ён зморшчыўся, узяў з этажэркі, што стаяла каля канапы, шклянку з квасам, пачаў піць. Піў доўга, малымі глыткамі, высока задраўшы востры падбародак. Напіўшыся, ён правёў па губах далонню, аддыхаўся. — Нічога-нічога, а потым як ламане ў патыліцы! Быццам зноў хто дзічаком абязвечыў.

Дзмітрыю падалося, што нарыхтоўшчык нешта дагаворвае, стоена хавае штосьці такое, што яго трывожыць. Няпэўна здагадваючыся, што гэта можа быць, ён паглядзеў на Сямёна Сяргеевіча, папытаў вачамі, ці можна яму ўключыцца ў гаворку. Падпалкоўнік злёгку кіўнуў галавою — можна, і ён асцярожяа спытаў:

— Вы, Апанас Платонавіч, не паспелі хоць краем вока зірнуць на рабаўніка? Можа, хоць заўважылі, які ён: высокі ці нізкі?

На твары Камароўскага прамільгнуў лёгкі цень

— Прыходзячы да памяці, слыхам толькі ўчапіў, як тупацелі ногі — бег. Потым, пачулася мне, быццам машына загурчала. — Пацярпеўшы скасіў на лейтэнанта вочы, пазіраў уважліва, з асцярогай, быццам пытаў: што, не верыш?

А Дзмітрыю падалося, што пранізлівы позірк яго гаварыў: «Хіба не ведаеш, ці можна заўважыць, калі ўсё паплыло перад табой, як у бездані?» Ён адвярнуўся ад Камароўскага, шпарка перавёў вочы на падпалкоўніка. Чаму Сямён Сяргеевіч маўчыць? Спаць яму хочацца, ці што? Сам гаварыў, што заўсёды як мага аператыўней трэба дзейнічаць, а цяпер дык і не відаць, каб спяшаўся…

Тым часам падпалкоўнік чакаў, пакуль Камароўскі збярэцца з думкамі. Пасядзеў, гледзячы невідушчым позіркам за акно, у цемру вечара, нарэшце спытаў:

— Цяпер вы, Апанас Платонавіч, змаглі б паказаць нам месца здарэння? — У глухаватым голасе чуліся і нясмелая, стрыманая спагада, і разам з тым мяккая, далікатная настойлівасць: пакажы, калі зможаш, абавязкова трэба.

— А хто ж, акрамя мяне, пакажа? Бандыт хіба той? Дык яго ж пакуль што не злавілі. Змагу. — Камароўскі, упёршыся рукамі ў калені, павольна ўстаў. Па шчоках яго пад загарам паплыла бледнасць. Ён пастаяў каля канапы, квола ступіў да дзвярэй.

Сямён Сяргеевіч глядзеў на яго вінавата, як бы прасіў, каб той правільна зразумеў яго настойлівасць. Сказаў, што трэба ім паспяшаць, бо кожная мінута цяпер можа прынесці непапраўнае: злачынец, канечне, тым часам не дрэмле, заблытвае сляды. А сказаўшы гэта, ён рушыў з хаты.