І гэтыя двое цяпер зазіралі мне ў самую душу і нема крычалі азірнуцца. Але на што? — хацелася мне крыкнуць у адказ.
Пажадаўшы ўсім добрай ночы, я не пайшла спаць. Я села за пісьмовы стол і скінула вокам раскладзеныя на стале аркушы з занатоўкамі — я мелася дапісаць свой раман. Гэта быў адзіны спосаб прагнаць змрочныя думкі. Ды я не магла працягваць: мяне моцна бянтэжыў пачатак гісторыі пра паэтку, якая спрабуе вызваліць сваіх ахвяраў ад сваёй жа ўлады. Сама не разумею, чаму я выбрала пачаткам — спірытычны сеанс. Цяпер ён блытаў мне ўсе карты. І я не ведала, як вярнуцца да рэчаіснасці ў сваёй гісторыі. І да якой менавіта.
Стаміўшыся ад роздумаў над раманам, я заснула, і сон, які я пабачыла ў тую першую ноч у Полацку, усмактаў у сябе ўсё: трывогі мінулага году, пакуты забітай лесбіянкі, прадчуванне немінучага канца. Здавалася, ён разгарнуўся ў зеўру, якая ўвабрала ў сябе ўсе мае рэчаіснасці — і выбрацца цяпер з гэтага кашмару не было як і, самае жудаснае, не было куды.
Страшна нават апісваць. Я прысніла, што стаю ва ўніверсітэцкім калідоры, сама, каля галавы Сакрата. Мне неяк жудасна і трывожна — і я чакаю чагосьці страшнага. Зазіраю ў вочы галаве — думаю, можа, гэта яна мусіць ажыць і мяне напалохаць. Але небяспека мяне чакае з іншага боку: на лесвіцы стаіць Караліна — каталіцкая паэтка з журы. У яе на шыі — нітка сініх перлінаў. І кожная перліна — блішчыць-пераліваецца. І я спрабую палічыць іх, але збіваюся. Тады я дакранаюся да іх і, перабіраючы пальцамі, лічу. На трынаццатай перліне нітка рвецца і перліны ўроссып скачуць па сходах. Я спрабую сабраць іх, але наступаю на перліны, падварочваю нагу і падаю на сходы. Як Аліса, я доўга падаю кудысьці долу і нават думаю, што вось ён — канец. Толькі канца ніякага нідзе няма. Я мякка апускаюся на залатое дно цемры і бачу, як Караліна сядае каля мяне, гладзіць мае валасы і плача.
Я нават скрозь сон паспяваю адзначыць сабе, што яна надта блізка да мяне прытуляецца. Дакладна лесбіянка, — разумею я, дзівячыся празарлівасці прафесаркі. Ды раптам яна нахіляецца да майго вуха і шэпча мне такое, ад чаго дыханне займае. “Сустрэча цяпер блізкая, як ніколі — Ганна не змагла цябе правесці, я правяду, — кажа яна і кладзе мне руку на вусны, — пакляніся, што нікому не скажаш”.
Я адкрываю рот, каб паклясціся, але нічога сказаць не паспяваю — нечалавечая сіла выхоплівае Караліну з майго сну і сінімі лапамі валачэ кудысьці ў цемру.
— Я нікому не скажу, — шапчу я ў адказ Караліне, перш чым расплюшчыць вочы. А можа быць, я і крычу гэтыя словы — гэта ж кашмар і нехта ў ім меў сінія лапы. Хутчэй за ўсё, крычу, бо ў пакой прыбеглі перапалоханыя цёця і дзядзя.
— І ведаеце, што самае крыўднае? — сказала я цёці і дзядзі, калі запалілі святло і кашмар адступіў. — Самае крыўднае, што я абяцала Караліне нічога нікому не казаць — а тут жа вам усё і расказала. Што цяпер будзе?
Калі за цёцяй і дзядзем зачыніліся дзверы, мне здалося, што я пачула “Дурному дурное сніцца”.
30 снежня
Стоячы пад душам уранку я спрабавала не думаць ані пра свой сон, ані пра ўчорашнюю смс-ку, і з усяе сілы канцэнтравалася на падзеях недапісанага раману. Ён быў пра маладосць. Пра маладую паэтку, якая больш не хоча карыстацца сваёй уладай. Я таксама была маладая. І паэтка. І нейкая з бясконцых маіх перамог вярталася цяпер — на шалёнай хуткасці — вусцішным бумерангам. “Маладосці пісаць пра маладосць — сама менш, безгустоўна,” — прыгадала я словы з “Доктара Фаўстуса”.
Але што з таго — што безгустоўна?
Ці ўсё ж — даверыцца парадку і рацэям яснага розуму такіх, як Адрыян Леверкюн? Пайсці яго сцежкай, памятаючы, што творчасць рызыкуе вычарпацца — і толькі гэты падораны ясна кім парадак гарантуе парыванні і азарэнні?
— Незразумелы парадак страшнейшы за хаос, — паўтарыла я некалькі разоў як мантру, каб супакоіць сябе і зноў выцерабіцца на сваю сцежку. Дзе ўсё было няясна, але сэнсы заўжды былі побач. Сляды багоў яшчэ праглядаліся на зацярушаных снегам сцежках. Дзе пахла кавай і надзеяй.
Кава мяне ўжо чакала ў залі на вялікім стале пад нізкай кітайскай жырандоляй, калі я выйшла з душу. Надзеі на спакойны зацішны дзень не было ніякай.
Цёця, сабраная і задуменная, сядзела ў фатэлі ля акварыюма з рыбкамі і нібыта з імі размаўляла. Калі я села і яна пасунула бліжэй да мяне сподачак з гарачымі тостамі, я заўважыла, што рукі ў яе дробна трусяцца. І тады я звярнула ўвагу на яе вочы — яны былі чырвоныя, як быццам ад бяссоннай ночы.
— Ты што — прачытала ўсю кнігу за нач? — не паверыла я.