– Чакай, тут тэрмас быў з гарбатай… Вось, трымай, не апячыся.
Арсенія паслухмяна спажывала палявую ежу і спрабавала асэнсаваць, што з ёй адбываецца. Тыран і дэспат сядзеў побач і пільна, проста з жарсцю, вывучаў пажаўцелыя паперы. Аж захацелася вярнуць ягоную ўвагу да сваёй персоны.
– Цікавае што знайшлі?
І галавы не падняў.
– Так…
– А пра таямніцу роду Корб-Варановічаў?
– І пра яе… Зараз спусцімся разам, паглядзіш…
– А Калантая не сустрэў?
Не адарваўся ад улюбёных папер.
– Сустрэў…
– Пасварыліся?
У адказ – няўважнае мыканне. Нехта казаў пра шкоду фанатызму…
– Я з “Сокала-прынта” звольнілася…
– Увечары куплю шампанскае, адзначым.
І зноў чытае, чытае, чытае…
– А… Анжэла тэлефанавала?
– Тэлефанавала. Спявала арыю Керубіна. Папрасіла купіць тры апельсіны.
Корб-Варановіч нарэшце падняў на Арсенію насмешны погляд.
– Не падабаецца? Што ж, такі да мяне даважак: амбітная вар’ятка з асацыяльным ладам жыцця. У многіх ёсць нягеглыя сваякі. А я не кідаю бліжніх у бядзе, нават калі гэта напружвае.
– Ты яе кахаў? — Ася змрочна запхнула ў сябе апошні кавалак канапкі.
– Кахаў, вядома, – легкаважна адказаў гісторык. – Не, паненка, нават і не прасі, каб я параўноўваў пачуцці да яе і да цябе. Каханне заўсёды непаўторнае.
– Значыць, ты што, і мяне кахаеш?
Злыдзень з’едліва ўсміхнуўся.
– Што значыць – “і мяне”? Я не разменьваюся. А часам хочацца цябе прыдушыць…
І ўсяго толькі пасунуўся да Асі і правёў рукою па яе шыі… Пяшчотна-пяшчотна… І ўсяго толькі паглядзеў ёй у вочы… Калі мужчына так глядзіць на дзяўчыну, у той непазбежна ўзнікае жаданне загадаць яму нешта страшное і неверагодна цяжкое, бо ясна, што пакорліва пабяжыць выконваць.
А толькі ўчора яны сядзелі ў сутарэнні, у цемры, і яна баялася прыхінуцца да яго…
– Смачна есці, – пахмурны, як восень, Вячка, які нарэшце вырваўся з чэпкіх рук навукоўцаў, зазіраў у намёт.—Трэба ж, у вас, Даніла Раманавіч, нечакана матрыманіяльныя планы намаляваліся.
Усё, упёрліся рагамі ў адныя вароты.
Ася ўскочыла.
– Вячаслаў, гэта нашая справа! Да таго ж яшчэ нічога не вырашана…
– А па-мойму, усё вырашана, – фанабэрыста прамовіў граф. – Так і напішыце ў новым раздзеле рамана, спадар Скрыніч.
– Аляўціна Пятроўна, здаецца, прыняла Асю за вашу дачку? – з няшчырай усмешкай прамовіў Скрыніч.
Корб-Варановіч выпрастаўся, як спружына.
– Думаю, не варта шумець на вачах дзяўчыны… Давайце адыдземся.
Бо-ожа, класічны варыянт двух падлеткаў нападпітку: “давай выйдзем, пагаворым”…
Даніла сурова кінуў Асі:
– Сядзі, не высоўвайся! Усё нармалёва.
І пайшлі… Двубой? У чыстым полі, на вачах вучонай публікі?
Ася, вядома, высунулася паназіраць… Дзве постаці стаялі наводдаль і нешта адно аднаму даводзілі. Не біліся, што нават трохі расчаравала Арсенію. Згодна хітнулі галовамі. Вячка першы рэзка павярнуўся і пайшоў. За ім пасунуўся Корб-Варановіч, нібыта несучы на плячах нябёсны звод, як Атлант... Абодва не жадалі нічога тлумачыць Асі, і яна пачала падазраваць, што гэта па агульнай дамове, і пакуль адбылося, так бы мовіць, абмеркаванне месца двубою і зброі. Трэба сачыць за гэтымі дурнямі, каб чаго не ўтварылі…
Купал падземнай царквы расчысцілі, і цяпер былі бачны фрагменты цаглянай кладкі. А ўніз ішлі дыхтоўныя металёвыя складныя драбіны, прымацаваныя ўбітымі ў кладку альпінісцкімі жалязякамі. Арсенія трохі павагалася – ці лезці ў сутарэнне, дзе перажыла такі страх… Тым болей выпадкова пачула, як археолагі заклапочана абмяркоўвалі нетрываласць канструкцыі... Маўляў, хоць бы не абвалілася тая царква. Але Корб-Варановіч, як заўсёды, не раздумваючы, палез першы, і Ася – куды ж падзецца! – пасунулася за сваім мужчынам, ледзь не віснучы на ім… І толькі ўнізе дадумалася спытаць, прыклаўшы даланю да ягонага боку:
– Баліць?
Той накрыў яе далоньку сваёй, прыціснуў да сябе, прыслухаўся:
– О, вось зараз усё зажыло. Дзякуй.
І, не выпускаючы яе рукі, пацягнуў за сабой.
Гэта зусім не нагадвала мінулы візіт. Зверху на провадзе звісала лямпачка, якую сілкаваў рухавік “джыпа”. Усе артэфакты старанна прыбраныя, на сценах і падлозе крэйдай зробленыя загадкавыя паметкі… Ін-вен-та-ры-за-цыя…
А Даніла прывёў яе да каменнага алтара. Перахрысціўся на жалезны крыж, які вісеў на сцяне. Гісторык цяпер быў вельмі сур’ёзны, нават урачысты, і Ася мімаволі пачала хвалявацца. А ён дастаў скрутак, разгарнуў… Збліснула старое срэбра. Родавы кубак! Рассечаны напалам і з’яднаны. Корб-Варановіч ціха паставіў яго ў ямінку ў цэнтры камня.