— Усе-е пагасілі! — уздыхнуў са шкадаваннем дзядзька і паказаў рукой: — Унь там брацкая магіла таго квецця. Цэлага ўраджаю. А буйное было — як ружы!.. Прыязджае восенню амтскамісар, дзівіцца:
«Нікс яблык?»
«Нікс, пан,— прыбядняюся я.— Усю завязь халерны мароз пабіў!..»
Але Т. больш не слухаў. З пачуццём шчаслівага чалавека, якому пашэнціла раптам знайсці скарб, ён усхапіўся ды памчаў пісаць нарыс.
ЯК МЯНЯЕЦЦА ЧАС
Сяджу ў Шарамецьеўскім аэрапорце, чакаю пасадкі, з увагай азіраюся, разглядаю аэрадром.
На гарызонце — са страшэнным ды глыбокім, як акіян, громам уразаецца ў неба сталёвая і бліскучая сігара, і воск ужо за ёй толькі расплываецца інверсіўны след — гэтае «факсіміле стагоддзя».
Бліжэй агромністыя скрэперы ды бульдозеры раўняюць пляцоўку.
Вунь наш МАЗ з зубром на радыятары ўчапіўся за вялізнага ТУ і, як кузурка слана, валачэ, валачэ, валачэ яго да стартавай паласы.
А там два МАЗы прыладжваюцца ўжо да наступных сігар. Адна з іх, мабыць, мая...
Дзіва! У часы майго дзеда чалавеку з якой-небудзь Тулы ў Маскву трэба было мэнчыцца ў карэце цэлымі суткамі, а ўжо да нашага Мінска ці Гродна людзі брылі па лужах, трасліся на лясных калдобінах з добры тыдзень, а то і два. Я ж нават не палячу — куды там! Мяне во гэтаксама зараз выстраліць у нябесную высь такая ж сігара па балістычнай траекторыі, і я з імклівасцю аднаго маху, усяго за гадзіну дабяруся дадому, а за гэты час на мяне не паспее сесці нават і пылінка.
— Ліха на яго, якая выгода, якая тэхніка! — дзіўлюся ўголас.
— Што-о? — насцярожваецца малады і барадаты мой сусед з моднай палачкай на каленях.
— Тэхніка, кажу, каласальная, што нельга асягнуць і душой! Як мяняецца час, з якой выгодай людзі сталі падарожнічаць!..
— Тэхніка?
— Хіба ж не?! Азірніцеся вакол, малады чалавек!.. А што будзе яшчэ праз адно пакаленне, з якой раскошай і хуткасцю нашыя ўнукі будуць лётаць? Не ўяўляю сабе!
Сусед на мяне глядзіць, як на вар'ята.
— Гм, знайшлі чым захапляцца! — бурчыць ён.— Роўна ў восем гадзін мне, хоць памры, трэба чытаць лекцыю на сімпозіуме ў Ленінградзе, а я тут цэлых паўтары гадзіны чорт ведае чаго тырчу і ніяк не выберуся! А колькі туды? Якіх-небудзь няшчасных шэсцьсот кіламетраў, цьфу!..
ЯК Я СТАВІЎ ТЭЛЕФОН
Перабраўшыся на новую кватэру, пачаў я думаць, як мне паставіць тэлефон. Усе, ад каго гэта залежыць, добра знаёмыя людзі. Кожны пры мне некуды звоніць і загадвае неадкладна знайсці свабодны нумар ды тэрмінова ўстанавіць пісьменніку К. апарат. Звоніць гэтак адзін, звоніць другі, трэці, але нічога не дапамагае.
Не верачы больш у нешта рэальнае, заходжу да начальніка гарадской канторы сувязі. Бачу яе ўпершыню і шчыра здзіўляюся:
— Гм, ніколі не падумаў бы, што вы — начальніца!
— Чаму-у?
— Такая маладая, прыгожая...
— Скажаце вы...
Сімпатычная жанчынка разгубілася. У той жа час я выразна бачыў, што мае словы зрабілі ёй вялікую прыемнасць і яна ўся аж засвяцілася ад радасці. Мы пагаварылі некалькі хвілін.
У горадзе я трохі затрымаўся ды пра выпадак забыў. Вяртаюся дамоў — і сам сабе не веру: у маёй прыхожай блішчыць новенькім пластмасавым корпусам тэлефонны апарат!
СІЛА МАЦЯРЫНСТВА
Пакінула я ў Бабруйску бабцы двухгадовую Святлану, а сама — у партызаны.
Зімой адправіліся мы на заданне. Трэба было пераправіцца праз раку каля самага гарнізона. Плылі мы паміж крыгаў, стараліся нават не дыхаць, ды раптам вялізнай крыгай лодку падняло, і яна перакулілася. На мне кажух, вінтоўка, рэчавы мяшок з пяццю кілаграмамі толу ды сотняй патронаў: я адразу так і пайшла каменем на дно.
Сабрала ўсе сілы, устрапянулася, стала выплываць. Стукнулася ў днішча галавой ды зноў патанула. Гэтак другі раз, трэці, покуль не выбілася з сілы.
Канец мне! Адчула, што млею.
І тут успомніла светлую галоўку дачушкі ды падумала — а на каго ж яе пакідаю?! Аднекуль з'явіліся ў мяне новыя сілы. Нібы адкрылася другое дыханне.
Узяла я крыху ўбок ды вынырнула побач з перавернутай лодкай. На днішчы ляжалі нашы хлопцы.
— Таня, мілая, жыва-ая?!
Сябры дапамаглі. Успаўзла я да іх, і мы, грэбаючы рукамі ваду, дабраліся да берага. Толькі тут «дазволіла» я сабе абамлець — асунулася на снег без памяці. :,
У ВАГОНЕ
Іван Мікалаевіч едзе ў Маскву. У купэ ён не адзін.