Відочнае паляпшэнне сітуацыі ў справе пераходу на дзяржаўную мову назіраецца ў міністэрствах адукацыі, культуры і друку. Пэўныя станоўчыя зрухі ў гэтым плане ёсць у міністэрствах унутраных спраў, замежных спраў, транспарту і камунікацый, сувязі і інфарматыкі, сацыяльнага забеспячэння, у Нацыянальным банку Беларусі, у асобных ведамствах. На вялікі жаль, у дачыненні да многіх іншых міністэрстваў і ведамстваў нават пра нязначныя зрухі ў гэтай справе гаварыць рызыкоўна.
Між тым, у артыкуле 4-м Закона чытаем: "Кіраўнікі, іншыя работнікі дзяржаўных устаноў... павінны валодаць беларускай і рускай мовамі ў аб'ёме, неабходным для выканання слу жбовых абавязкаў". У артыкуле 7-м чытаем: "Акты міністэрстваў і ведамстваў, мясцовых органаў дзяржаўнай улады і кіравання Рэспублікі Беларусь прымаюцца і публікуюцца на беларускай мове" і толькі "пры неабходнасці — на нацыянальнай мове большасці насельніцтва той ці іншай мясцовасці''. Тэрмін уступлення ў сілу абодвух гэтых артыкулаў — ад трох да пяці гадоў. У наступным годзе гэты тэрмін скончыцца. Калі не прыняць ужо сёння рашучых захадаў да паляпшэння сітуацыі — і па зыходзе тэрміну мы будзем на тым жа самым месцы. Як амаль на тым самым месцы застаецца на сёння выкананне артыкула 31 — "Мова аб'яў і паведамленняў", тэрмін уступлення ў сілу якога скончыўся ў верасні мінулага года. Як у значнай меры з'ігнараванымі застаюцца на сёння артыкулы 27 ("Мова ў сферы навукі''), 28 ("Мова ў сферы культуры"), 29 ("Мова сродкаў масавай інфармацыі").
Аб прычынах такога тармажэння пераходу на бел аруску ю мову ў міністэрствах і ведамствах мы гаварылі 3 чэрвеня мінулага году на пасяджэнні Камісіі, калі разглядалася пытанне "Аб ходзе выканання Міністэрствам сувязі і інфарматыкі Рэспублікі Беларусь Закона "Аб мовах у Рэспубліцы Беларусь". Камісія зазначыла: "Для большай часткі кіраўнікоў падраздзяленняў міністэрства разуменне таго, што дзяржаўнасць беларускай мовы ёсць атрыбут суверэннасці і незалежнасці, яшчэ не стала дастаткова асэнсаваным і ўсвядомленым. Па віне такіх кіраўнікоў зацягваецца працэс па пераводу на беларускую мову справаводства, арганізацыя курсаў па вывучэнню беларускай мовы".
У рашэнні Камісіі ўказана на неабходнасць выканання Закона аб мове ў поўным аб'ёме — з тым, "каб беларуская мова ў сістэме сувязі і інфарматыкі, перш за ўсё ў справаводстве, у інфармацыйнай прасторы, у жыцці працоўных калектываў і навучальных устаноў, у выхаваўчай рабоце з людзьмі як мага хутчэй набывала статус дзяржаўнай".
Сказанае цалкам стасуецца і да іншых міністэрстваў і ведамстваў — асабліва тых, дзе на сённяшні дзень, можна сказаць, зусім забыліся наогул, што ёсць Закон аб мовах і што яго, як і ўсякі іншы закон дзяржавы, трэба выконваць.
Можна прывесці безліч прыкладаў таго, як дзяржаўнымі ўстановамі ігнаруецца Закон аб мовах. У многіх гарадскіх і раённых выканкомах само пытанне аб выкананні гэтага Закона або не разглядалася зусім, або разглядалася два ці тры гады назад; справаводства на дзяржаўную мову не пераведзена, у памяшканнях усе стэнды, шыльды на дзвярах пакояў і г.д. выкананы на рускай мове. Але што карысці, калі я зраблю гэты даўжэзны пералік? Кожны з нас можа пераканацца ў гэтым, зайшоўшы ў першы бліжэйшы выканком, калі не ў першы — дык у другі ці трэці, калі не ў выканком — дык у якую-небудзь іншую дзяржаўную ўстанову, зноў жа — калі не ў першую, дык у другую ці трэцюю. У распараджэнні Камісіі ёсць дастаткова матэрыялаў, якія характарызуюць адносіны самых розных дзяржаўных структур да выканання Закона аб мовах. Ёсць і такія звесткі, якія сведчаць, што ў нас, дзякаваць Богу, ёсць нямала людзей законапаслухмяных, і больш таго — людзей, якія шчыра зацікаўлены ў нацыянальна-дзяржаўным станаўленні Беларусі і самааддана працуюць дзеля выканання Закона аб мовад.