Вецер прыцiх немаўлём супакоеным –
Мацi-заранка ўсю чуласць яму...
Што ж я, у жыццi часам нечым раздвоены,
тут – усё цалкам прыму?
Шолахi дрэмлюць, лiст не зварушыцца
ў шчытных абдымках расы.
Слухаеш, нечым таемным узрушаны,
птушак, нясмелых яшчэ, галасы...
Дзень будзе доўгiм, стамляюча гучным.
Пройдзе наскрозь праз цябе.
Будзе няўтульна? Мо i нязручны
груз гэты раз пападзе.
Успомнiш, апалены крыўдай цi здрадаю,
неразуменнем намераў тваiх,
гэты пачатак бясхмарны i радасны,
свежасцю поўны уздых...
І непаўторнаму зноў паўтарыцца
воблiкам новым колiшнiх з’яў!
З пальцаў раскрытых зляцела сiнiца...
Хто ж непаседу i як пераняў?
А цi была яна? Мо падалося?
Сумна паклiкаў жораў з iмжы,
лета забраўшы, страсаючы восень
шэрым пяром на дарог вiражы?..
Досвiткi чыстыя, золакi ясныя,
рэха i явы i сноў!
Цi не расстаўся я з вамi заўчасна,
што ж так чаруеце зноў?
***
Крываўнiк, палын, лебяда.
Узмежак, расы павалока.
Ад вертыкалi слупа
удалеч, як кiнуць вокам,
колеру свежай iржы
цягнуць праз сiнь правады.
Кастрычнiк, апошнія з дат,
лiсткi на далонi маёй.
Апалi гракi чарадой –
крыклiвы на рунь лiстапад!
I цягне да цёплых краiн
маўклiвага выраю клiн...
Размыты адлегласцю крык
пакiнуў: “Бывайце!..” I занiк..
***
Апалi чакання аковы!
Заняты адным суцэла,
зноў цягнеш, вырай чарговы,
на Пiну, Басфор, Дарданелы...
...Унiзе поўня на ўсходзе
нырае ў тонкiя хмары.
Ды буйна зоры ўзыходзяць
над вамi ў чорным абшары...
На ўзлёт! I парывам, не тлумам,
і ўжо толькi смерць вас супынiць,
крылы павяжа самумам
ускрай Аравiйскай пустынi.
Не зважыць, што вы – жывыя,
на ўзгоркi бязводныя кiне.
I зноў пераможа стыхiя
ускрай чарговай пустынi...
Яшчэ раз – ужо каторы!–
вам, дробным, сiл не хапiла –
жывое змяла без разбору
сляпая варожая сiла.
Вiруе шэрае пер’е
над бурым каменнем бясконцым,
ды шэлест пясчанага зерня
пад бельмам засмяглага сонца...
А будуць чакаць пад Валожынам
палi ў красавiцкiх туманах.
I нехта штодзень заварожана
будзе вышукваць старанна
за Iслаччу, ў небе абноўленым,
аздобленым сонца каронай,
лёт дзiўна свабодны i роўны
ўпартых iстот не скароных...
***
М.М.Ш.
Лямеш, што каменем затоеным сарвала,
ужо зрудзеў – заложныя дажджы.
Тут новы ладзілі: дубца асмалак,
бляшанка чорная; і не злічыць сляды
грувасткіх ботаў. Засмужыла далёкі бор,
і нібы зганьбіла – раскоўзала дарогу.
Ды не ліняе каралеўскі твой убор:
каралямі рабін, шыпшыны, глогу
сям-там красуеш. (Яркі клёну ліст
нацешыў вока, склаў падзяку лету
і лёг, дрымотны, у сонную траву.)
Мой лістапад, мо іншы пейзажыст
дабавіць колераў твайму партрэту,
я упрыгожваць – не магу.
***
Над чорнай зямлёю чырвоных паходняў
такi ненадзейны заслон!
А вецер крапчае: ад мора, з заходняй
і золкай, паўночнай, старон.
Ад тундры прасцёртай, спрадвеку панылай,
з ахутаных снегам Хiбiн
імчыць, усё прутчэй напiнаючы крылы,
марозу i цемрадзi сын
не меранай сiлы парывам шалёным
з заходняй i золкай старон...
У лiстоце барвiстай узнёслыя клёны –
цi ж гэта надзейны заслон?
I моўчкi адзначым, што так павялося.
Ўсяго давядзецца зазнаць:
бывае ў жыццi i апошняя восень,
і дрэвы – жывыя! – гараць...
Дажджыць, але днее, ў рытмiчнасцi кропель.
I мы, як на службу, пайшлi
ўбачыць чырвоны усё яшчэ попел
на шэрай, халоднай зямлi...
***
Астры, дзецi восенi любай,
спадарожнiцы явы i сноў!..
Холад дзёрзка i шчытна на губы
пульсаваць падштурхоўвае кроў...
Ўсе жыццёвыя колкасцi спрэчак
у бяздонную прорву апалi.
Вашы ўсмешкi – апошняй сустрэчы...–
белай пенай на хвалi,
што нясе праз каменнi на строму.
Вы – усiм. Вы – нiкому.
Пад няўмольным мароза нажом
род увесь ваш знянацку загiне.
Сэрца чуе, сумуе цiшком.
Неба зорыцца, стромiцца, стыне...