Ze speelde met de gedachte om een enorme lichtflits vlak boven elk schip te weven, met wellicht een harde knal erbij. Als er aan boord iemand met hersens was, zou hij ongetwijfeld beseffen dat snelheid of afstand ze niet kon beschermen, maar alleen de verdraagzaamheid die uit de Drie Geloften voortkwam. Ze konden wéten dat ze veilig waren juist vanwege de Aes Sedai. Met een diepe zucht schudde ze haar hoofd en berispte ze zichzelf in gedachten. Die simpele weving zou veel meer aandacht trekken dan de aanwezigheid van één zuster. Er kwamen regelmatig zusters naar de oever om naar Tar Valon en de Toren te staren. Als er gereageerd werd op haar lichtflits, zou dat zeer snel tot een gevecht kunnen leiden, met alle gevolgen vandien. Daar was de afgelopen vijf dagen al meer dan genoeg gelegenheid toe geweest.
‘De havenmeester heeft sinds we hier zijn niet meer dan acht of negen schepen tegelijk binnengelaten,’ zei Garet toen het eerste schip hen bereikt had, ‘maar de schippers hebben nu door hoe het werkt. Zo meteen verschijnt er nog een groep schepen die de stad bereikt wanneer de Torenwachten zich ervan vergewist hebben dat deze mannen zich komen aanmelden voor het leger. Jima Chubain weet best dat hij moet oppassen dat er geen mannen van mij aan boord zijn. Dankzij hem zitten er meer Torenwachten in de havens dan waar dan ook, afgezien van de brugtorens. Maar daar komt nog wel verandering in. De schepen komen binnen zodra het licht is en blijven binnenkomen tot het vallen van de avond, hier en ook in de Zuidhaven. Deze groep schepen vervoert minder mannen dan gewoonlijk. Elk plan is geniaal totdat het uitgevoerd wordt, Moeder, en dan moet je het aanpassen aan de omstandigheden als je niet vertrappeld wilt worden.’
Egwene liet merken dat ze geërgerd was. Die zeven schepen vervoerden bij elkaar meer dan tweehonderd reizigers. Enkelen van hen waren misschien koopman, handelaar of een ander soort ongevaarlijke reiziger, maar de zon werd weerkaatst door helmen, borstplaten en op lederen wambuizen genaaide stalen schijven. Hoeveel scheepsladingen kwamen er dagelijks binnen? Er kwam in ieder geval een gestage stroom mannen de stad binnen om zich aan te melden bij Hoofdkapitein Chubain. ‘Waarom hebben mannen toch altijd zoveel haast om te moorden en vermoord te worden?’ mompelde ze geprikkeld.
Heer Garet keek haar kalm aan. Hij zat als een standbeeld op zijn paard, een grote voskleurige ruin met een witte bles. Soms had ze het gevoel dat ze een klein beetje begreep wat Siuan voor deze man voelde. Soms had ze er veel voor over om hem een keer te laten schrikken, gewoon om zijn gezicht te zien.
Jammer genoeg wist ze zelf ook het antwoord op de vraag waarom mannen in dienst gingen. Ach, er waren genoeg mannen die zonder na te denken voor de ‘goede’ zaak in de bres sprongen en sommigen waren op zoek naar avontuur, wat dat ook in hun ogen mocht zijn. Maar het was een simpel feit dat je met het dragen van een piek of een speer twee keer zoveel verdiende als met het ploegen van andermans veld. Je kreeg nog eens de helft meer als je goed genoeg kon paardrijden voor de ruiterij. Kruisboogschutters en boogschutters zaten daar ergens tussenin. Degene die voor een ander werkte, koesterde de droom dat hij op een dag zijn eigen boerderij of winkel zou hebben, of daar voor zijn zonen in ieder geval een begin mee kon maken. Maar diegene had ook ongetwijfeld de talloze verhalen gehoord van mannen die vijf of tien jaar in dienst waren geweest en met genoeg goud thuiskwamen om prettig van te kunnen leven. Verhalen over eenvoudige mannen die het tot generaal of zelfs edelman schopten. Garet had botweg gezegd dat het voor de armen aantrekkelijker was om achter de punt van een piek te lopen dan achter de kont van een ploegpaard. Zelfs als er veel meer kans was dat die piek zijn dood zou betekenen dan dat hij er roem en rijkdom mee zou vergaren. Dat was een cynisch standpunt, maar ze vermoedde dat de meeste mannen op die schepen er ook zo tegenaan keken. Zo was ze zelf ook aan haar eigen leger gekomen. Tegenover elke man die wilde dat de overweldiger van de Amyrlin Zetel verwijderd werd, tegenover elke man die Elaida zag voor wat ze werkelijk was, stonden er tien, zo niet honderd anderen die zich hadden aangemeld vanwege de soldij. Sommige mannen aan boord van het schip deden hun handen omhoog om aan de wachten op de havenmuren te laten zien dat ze geen wapens vasthielden.
‘Nee,’ zei ze en heer Garet zuchtte. Zijn stem bleef kalm, maar wat hij zei was geenszins geruststellend.
‘Moeder, zolang de havens geopend blijven, eet Tar Valon beter dan wij. En in plaats van zwakker te worden door de honger, wordt de Torenwacht groter en sterker. Ik betwijfel of Elaida toestaat dat Chubain ons aanvalt, al zou ik dat helemaal niet erg vinden. Elke dag wachten wordt namelijk opgeteld bij de rekening die vroeg of laat vereffend moet worden. Ik heb vanaf het begin gezegd dat het in een bestorming zal eindigen. Die mening is niet veranderd, maar de rest wel. Laat de zusters mij en mijn mannen binnen de stadswallen zetten en ik neem Tar Valon in. Het zal niet zonder bloedvergieten gaan, dat gaat het nooit, maar ik kan de stad voor u innemen. En er zullen minder slachtoffers vallen dan wanneer u het nog langer uitstelt.’
Een knoop balde zich samen in haar maag tot ze nauwelijks nog kon ademen. Met behulp van Novice-oefeningen probeerde ze de knoop stukje bij beetje los te maken. De oever hield de rivier in toom, stuurde haar zonder dwang. De kalmte keerde langzaam in haar terug. Te veel mensen waren gewend geraakt aan het zien van geweven Poorten, en Garet vond het zelfs de normaalste zaak van de wereld. Toen hij erachter kwam dat meer mensen tegelijk gebruik konden maken van zo’n Poort, zag hij meteen de voordelen. Zelfs de dikke muren van Tar Valon, die dankzij de Kracht nog niet door de grootste katapulten beschadigd konden worden, boden geen bescherming tegen een leger dat kon Reizen. Garet Brin zou niet de laatste zijn die daarop kwam. De Asha’man wisten het blijkbaar ook al. Oorlog was altijd al afschuwelijk, maar het zou nu nog afschuwelijker gaan worden.
‘Nee,’ herhaalde ze. ik weet dat er slachtoffers zullen vallen voordat dit voorbij is.’ Als ze haar ogen sloot, zag ze al stervende mensen voor zich. Maar er zouden nog meer slachtoffers vallen als ze de verkeerde beslissingen nam, en niet alleen hier. ik moet zorgen dat de Witte Toren tot Tarmon Gai’don in leven blijft om de wereld te beschermen tegen de Asha’man. De Toren zal sterven als dit alles in de straten van Tar Valon in gevechten tussen zusters uitmondt.’ Dat was al een keer gebeurd en een tweede keer moest koste wat kost voorkomen worden. ‘Als de Witte Toren sterft, verdwijnt alle hoop. Dat zou u nu toch wel moeten weten.’
Ze trok aan de teugels om de briesende Daishar in bedwang te houden en liet het kijkglas in de leren koker aan haar zadel zakken. De duikvogels hielden op met vissen en vlogen de lucht .in toen de dikke ketting die de Noordhaven blokkeerde, begon te zakken. Hij zou onder het wateroppervlak verdwenen zijn als het eerste schip de havenmond bereikte. Hoelang was het geleden dat zij op diezelfde manier Tar Valon was binnengevaren? Het leek wel een eeuwigheid. Het was een andere vrouw die toen aan wal ging en door de Meesteres der Novices ontvangen werd.
Garet schudde grijnzend zijn hoofd, maar zoals altijd gaf hij het niet op. ‘U moet de Toren in leven houden, Moeder, maar ik moet zorgen dat u haar in handen krijgt. Of er moet buiten mijn medeweten iets veranderd zijn. Ik zie wel hoe zusters met elkaar fluisteren en steeds om zich heen kijken, ook al weet ik niet wat het te betekenen heeft. Als u de Toren wilt, zal het tot een bestorming komen. Hoe eerder, hoe beter.’