Выбрать главу

De twee Aes Sedai die het dichtst bij de ingang aan het geleiden waren, Kairen en Asmanaille, hadden ook twee toeschouwers: Janya Frende, een Bruine Gezetene, en Salita Toranes, een Gele Gezetene. De Aes Sedai en de Novices deden allemaal hetzelfde werk. Elke vrouw weefde een hecht net van Aarde, Vuur en Lucht rond een kleine kom of beker. Deze voorwerpen waren gemaakt door de smeden in het kamp die niet begrepen waarom Aes Sedai zulke dingen van ijzer lieten maken. Om nog maar te zwijgen over het feit dat het allemaal zo dun als zilver moest zijn. Een tweede weving van Aarde en Vuur ging door het net en raakte het voorwerp aan dat vervolgens langzaam wit werd. Heel erg langzaam.

De weving werd makkelijker naarmate je meer oefende, maar van de vijf Krachten was Aarde de belangrijkste. Naast Egwene en slechts negen zusters in het kamp waren twee Aanvaarden en een twintigtal Novices sterk genoeg om de wevingen te laten lukken. Weinig zusters waren echter bereid er tijd in te steken. De dunne Asmanaille tikte ongeduldig met haar vingers op de tafel terwijl ze naar de metalen beker voor haar keek die al voor de helft wit was geworden. Kairens blauwe ogen waren zó koud dat het leek alsof haar blik niets van de hoge bokaal heel zou laten. Er zat nog maar een klein wit randje aan de onderkant. Het was hoogstwaarschijnlijk Kairen geweest die Egwene vlak voor haar naar binnen had zien gaan. Niet iedereen vertoonde echter een gebrek aan enthousiasme. Janya zag er slank uit in haar bronskleurige zijden gewaad en haar bruingerande stola hing over haar armen. Ze keek naar wat Kairen en Asmanaille deden met de gretigheid van iemand die dolgraag hetzelfde wilde doen. Janya wilde alles weten. Ze wilde weten hoe iets gedaan moest worden en waarom iets ging zoals het ging. Ze was ontzettend teleurgesteld toen ze erachter kwam dat ze geen ter’angreaal kon maken; dat was tot nu toe naast Elayne slechts drie zusters gelukt, hoewel niet zeer overtuigend. Zelfs nadat uit een test gebleken was dat ze niet sterk genoeg in Aarde was, had ze haar uiterste best gedaan om het te leren.

Salita was de eerste die Egwene opmerkte. Ze had een bol gezicht dat bijna zo zwart was als houtskool en keek Egwene strak aan. De gele rand van haar stola zwaaide even heen en weer toen ze een kniks maakte die precies diep genoeg was. Salita maakte deel uit van een verontrustend patroon: er waren te veel Gezetenen die te jong waren voor hun positie. Salita was nog maar vijfendertig jaar Aes Sedai, en iemand werd zelden Gezetene als ze de stola niet minimaal honderd jaar gedragen had. Siuan zag er een patroon in en dat verontrustte haar, al kon ze niet zeggen waarom. Siuan vond patronen die ze niet begreep altijd verontrustend. Salita had dan wel vóór de oorlog tegen Elaida gestemd en steunde Egwene regelmatig in de Zaal, maar lang niet altijd, en dit was iets waar ze niet achter stond. ‘Moeder,’ zei ze koeltjes.

Janya keek meteen op met een stralende glimlach. Ze had, met uitzondering van de Blauwe Gezetenen Lelaine en Lyrelle, als enige vrouw die Gezetene was geweest voordat de Toren verdeeld raakte, voor de oorlog gestemd. Ze steunde Egwene niet overal in, maar dit had haar volledige goedkeuring. Ze begon zoals gewoonlijk druk te praten. ‘Ik raak hier niet over uitgepraat, Moeder. Het is gewoonweg niet te geloven. Het zou ons eigenlijk niet meer moeten verrassen dat u steeds weer met iets nieuws op de proppen komt. Soms denk ik weleens dat we vastgeroest zitten in onze patronen, dat we denken te weten wat wel en wat niet kan. Maar om uit te vogelen hoe je cuendillar moet maken...!’ Toen ze even stopte om adem te halen, nam Salita op koele toon het woord.

‘Ik vind het nog steeds verkeerd,’ zei ze vastberaden. ‘Ik geef toe dat dit een briljante ontdekking is, Moeder, maar Aes Sedai horen geen spullen te maken om ze te... verkopen.’ Salita sprak dat laatste woord uit met de minachting van een vrouw die haar inkomen uit een landgoed in Tyr putte zonder zich ooit af te vragen hoe dat inkomen tot stand kwam. Er waren meer zusters die er zo over dachten, ook al kwamen de meeste daarvan rond van de gulle toelage die ze jaarlijks van de Toren kregen. Of beter, hadden gekregen voordat de Toren verdeeld raakte. ‘Daar komt bij,’ vervolgde ze, ‘dat bijna de helft van de zusters die hiertoe gedwongen worden, Geel is. Ik krijg er dagelijks klachten over. We hebben wel wat beters te doen dan het produceren van... snuisterijen.’ Deze opmerking leverde haar een boze blik van Asmanaille en een kille blik van Kairen op, maar Salita negeerde ze. Ze was een van die Gelen die van mening waren dat de andere Ajahs een bijrol speelden en dat alleen hun Ajah met iets nuttigs bezig was.

‘En Novices horen niet zulke ingewikkelde wevingen te maken,’ voegde Tiana toe. De Meesteres der Novices had er geen enkele moeite mee om Gezetenen of de Amyrlin te zeggen wat ze dacht. Ze zag er ontevreden en nurks uit en had kennelijk niet door dat het kuiltje in haar wang er groter door werd. ‘Het is echt een bijzondere ontdekking en ik heb niets tegen handel, maar hier zitten meisjes die nog niet eens veilig een vuurbal van kleur kunnen laten veranderen. Door ze zulke wevingen te laten maken wordt het alleen maar moeilijker om ze ervan te weerhouden dingen te doen waar ze nog niet klaar voor zijn. Het Licht weet dat dat al lastig genoeg is. Straks verwonden ze zichzelf nog.’

‘Onzin, onzin,’ riep Janya uit, terwijl ze een wuivend gebaar met haar slanke hand maakte. ‘Elk meisje dat is gekozen kan drie vuurballen tegelijk maken, en hier is nauwelijks meer kracht voor nodig. Het is volkomen ongevaarlijk zolang ze onder toezicht van een zuster staan. Ik zag aan het rooster dat dat niet altijd het geval is. Trouwens, wat we in één dag maken, brengt genoeg op om het leger een week te betalen.’ Omdat ze een beetje scheel was, leek het alsof ze door Tiana heen keek. De woordenstroom werd niet minder, maar het leek wel alsof ze het voornamelijk tegen zichzelf had. ‘We moeten goed nadenken over hoe we het gaan verkopen. Het Zeevolk is helemaal verzot op cuendillar en ze hebben nog genoeg schepen in Illian en Tyr liggen. De adel in die landen is er ook dol op, maar op een gegeven ogenblik houdt het op. Ik ben er nog steeds niet uit of we het allemaal in één keer moeten verkopen, of juist stukje bij beetje. Vroeg of laat zal zelfs de prijs van cuendillar dalen.’ Plotseling knipperde ze met haar ogen en keek ze eerst naar Tiana en vervolgens naar Salita. ‘Begrijpen jullie wat ik bedoel?’