Выбрать главу

Барыс Пятровіч, наведаўшы з Пашкевічам мяне, падарыў мне № 4.

Добрыя вершы апублік. Юрка Голуб, Віктар Шніп. Пазаўчора прачытаў аповесць Б. Пятровіча «Экспрэс, або Няспраўджанасць адзіноты». Зноска: «Першая частка трыпціху. Другая друкав. у 1997, трэцяя — у 1996». Дзіўная паслядоўнасць — ад 3 да першай. Тое, што прачытаў, модна, але таленавіта; пляменнік вышэй дзядзькі; светлая памяць Барысу Іванавічу, я любіў яго — кнігалюб, эрудыт. Псіхалагічна апісана эратычнае прыцягненне героя-юнака. Але фінал змазаны, на жанчыну плюнуў. Навошта? <.>

8 кастрычніка 2003 года

Сёння Таццяне 55. Ганаруся ёй і злуюся на яе. За яе апантанасць у працы. Ці адпачывае яна калі? Толькі навука! Кандыдацкая! Доктарская! 200 публікацый. Жах! Калі не пазвоніш — яна за камп’ютэрам...

Сёння ў Таццяны — лекцыі, рэдкалегія «Веснахода», міжнародная канферэнцыя. Такое свята! Не магу павіншаваць па тэлефоне. Калі з’явіцца? <.>

У 2 ночы глытнуў эунацін, праспаў да трох дня. Плюнуць на сябе хочацца. Але за што? За слабасць. <.>

Трэба, відаць, пісаць дзённік, як Л. Тал стой у апошнія гады. Але ён — філосаф. А я хто?

18 кастрычніка 2003 года

Вані споўнілася 6 гадоў — 14.Х. Прыехала маці Сяргея — баба Ліля. Нечакана прыехаў з Гомеля мой дваюрадны пляменнік Іван Церашкоў, цікавы чалавек, таленавіты. Аб ім трэба напісаць, дапоўніць свой радавод, у «Карэннях і галінах» я пісаў пра яго бацьку — майго дваюраднага брата Фёдара Шамякіна, чалавека трагічнага лёсу. Чаму сын Церашкоў — асобая гісторыя. <.>

27 кастрычніка 2003 года

Знікае жаданне пісаць дзённік. І не толькі дзённік. Усё часцей узнікае пытанне: навошта? Добра, што не знікла яшчэ жаданне жыць. <...>

Сёння званіў маёй рэдактарцы Наталлі Семашкевіч, дачцэ Брыля.

— З кім жыве бацька?

— Адзін. Кажа, аднаму яму лепш.

У 86! Дзве дачкі, сын, дарослыя ўнукі. Не хоча аб’яднання. Веру: аднаму лепш. І аднак. Брыль кажа: «Я каровы пасвіў, прывык адзін». Я каровы пасвіў, да 15 год пражыў у лесе. Аднак адзіноцтва баюся. Ды і не магу ўжо; пасля дачы не вылазіў на зямлю.

Учора заязджаў Саша Смірноў, сын сястры маёй Таццяны. Ездзіў з Гомеля ў Паставы наведаць сваю дваюрадную сястру Людмілу. Радняцца. <...>

27 лістапада 2003 года

У доме рамонт. Мяняюць трубы. Учора стукалі ў нас. Сёння чамусь ціха. <...>

Хопіць. Аднак напісаў — і як ажыў. Адчуў хараство жыцця і працы. Адзін у кабінеце. Поўная цішыня ў кв.[атэры] і нават у двары. Алеся і Ваня, пагуляўшы, спяць. Відаць, і Сяргей спіць ці працуе. Праз акно бачу, як на буд.[ынку] Р.[эзідэнцыі] Пр.[эзідэнта] палошчацца сцяг. Наш сцяг! Засвяціліся вокны «Ленінкі». Святло іх грэе душу. Колькі год!

29 лістапада 2003 года

100 год Піліпу Пестраку. Нац. герой! І ні слова на тэлебачанні, радыё. «Звязда», «Нар. газета», «ЛіМ» — кароткі ўспамін Хв.Жычкі. Абураны. Што робіцца! Выкідаем не толькі камуністычнае, але і нацыянальнае. Самі мы — беларусы. <.>

Адкрывалі дошку Ул. Карпаву. Прысутнічалі два пісьменнікі: Алесь Савіцкі і па абавязку старшыні Пашкевіч. <.>

Ал. Савіцкі паведаміў (доўга гутарылі з ім па тэлефоне), што ёсць праект «ЛіМ» перайменаваць у «ЛіГ» — «Літаратура і грамадства». Логіка ёсць. Няхай музыка гучыць у «Культуры»!

Мачульскі забраў з «Полымя» Праўдзіна. Каго возьме сабе Мятліцкі? Узяў у аддзел крытыкі нашу Машу. Я спачатку быў супраць: галоўнае — дысертацыя. Але маці спакойная: выцягне! Набыць прафесію — не менш важна, гэта паможа і яе навуковай дзейнасці. Дай Бог! Ганарар не плацяць...<...>

Учора ў «Панараме» віцэ-прэм’ер (не злавіў прозвішча) абвясціў: усе заробленыя грошы да 1-га студзеня будуць выплачаны. Адказная заява. Але ці рэальная? Рабочым, калгаснікам — дзярж.[аўныя] прадпр.[ыемствы], можа выплацяць. А нам, ізгоям? Забыліся адукаваныя людзі, што мы ствараем «интеллектуальную собственность», пра якую пісалі яшчэ ў часы Пушкіна, і паэт дамогся, каб за яе добра плацілі. 200 гадоў узбагачае яго спадчына Расію, Беларусь, Украіну. А наш розум і талент так мала цэніцца! Рэгрэсіруе грамадства...

«Куды ні кінь — усюды клін», — казаў мой бацька. А як выбіць гэты клін?

Сумныя думкі хворага чалавека. Сумныя. Ва ўсіх старых яны такія?

Люблю Ванечку і баюся, як ён лётае па хаце, як метэор, а я ледзьве клыпаю з кіёчкам. «Под старость жизнь такая гадость». Усё ведаў малады геній.

3 снежня 2003 года. Снежань!!!

Страх смерці як бы адступае. Страх. Сама ж яна, няўмольная, набліжаецца і, здаецца, не за гарамі. Нашы дзяды рыхтаваліся да яе, нават самі майстравалі труну, і здаралася, што яна не адзін год стаяла на гарышчы. Маліліся і прасілі лёгкай смерці. Хачу і я лёгкай. Хоць што такое значыць слова «лёгкая»? Па-мойму, недарэчнае слова. Страх адступае, але трывога расце — за дзяцей і ўнукаў. Як яны будуць без мяне? <.>