Макар яшчэ першы тыдзень працаваў рэдактарам: пачуў краем вуха здушанае вяканне, выйшаў на калідор і з жахам назіраў, як Хаміцкі, узяўшы наведніка за каршэнь, выносіў таго на свежае паветра.
Такія абыходзіны з ганаровым чэкістам маглі мець наступствы, таму Сазон, апрытомеўшы, выцягнуў са стальніцы сшыткі, тры дні і тры ночы разбіраў крамзолі, а потым цэлы месяц на старонках «Зары камунізма» друкаваліся ўрыўкі з аўтабіяграфічнага рамана, у якім галоўны герой, Касьян Зёх, граміў у ваколіцах Ферганы басмацкія банды Карым-башы і Назарбая.
Пасля той публікацыі нага ганаровага чэкіста доўга не ступала на рэдакцыйны ганак — Сазон з Макарам ужо з палёгкаю аддзьмуліся, прыбіральшчыца цётка Маша паставіла па іх просьбе васкоўку ў невельскай царкве, але пэўнага ранку ў Макаравым кабінеце пагрозліва грукнула кульба, і на стол леглі дзве важкія тэчкі з рукапісам новага аўтабіяграфічнага рамана «Расеі верныя сыны».
У першым раздзеле рамана, а Макар толькі яго і адолеў, апавядалася, як батальён пад камандаваннем капітана Зёха дэпартаваў з Каўказа сем’і здраднікаў. У порце Махачкала батальён сагнаў на баржу чачэнак з дзецьмі, баржу адцягнулі ў мора, а потым патапілі — разам са здраднікамі. Прачытаўшы гэта, Макар схаваў раман у сейф, а потым — ужо на поўным сур’ёзе — папрасіў прыбіральшчыцу паставіць васкоўку за спачын бязвінна патопленых чачэнак.
…Згадка пра Зёха сапсавала настрой. Макар плюхнуўся ў крэсла і, неадрыўна пазіраючы на тэлефон, падсунуў пад нос газетныя гранкі.
Чытаць гэтую лухту не хацелася, ды і нервы былі не на месцы; радкі скакалі ўваччу, і цяжка было дапяць да сэнсу прачытанага. Макар прабег вачыма нейкую нататку, але нічога не зразумеў, пацёр рукамі пераноссе і стаў чытаць па-новаму — уголас і водзячы закарузлым пальцам па рухавых радках.
— «Да позняй ночы гараць агні ў вокнах Бычкоўскага клуба, — прамармытаў Макар і адкашляўся. — Сяльчане прыходзяць у клуб адпачыць, паглядзець цікавы фільм, азнаёміцца з кніжнымі навінкамі, у тым ліку і з матэрыяламі Ліпеньскага Пленума ЦэКа КаПэЭсЭс. Вялікую дапамогу ў падборцы літаратуры аказваюць наведнікам загадчыца бібліятэкі Э.А. Забыронька і прапагандыст…»
«Забыронька ці Забаронька?» — падумаў Макар, адарваўшыся ад тэксту, і ў той жа міг са столі пасыпалася парахня: гэта Хаміцкі выцяў кулаком у сценку.
Кожны раз, убачыўшы ў акне пакамечаны капронавы капялюш, ён бег хавацца ў катух, дзе прыбіральшчыца, цётка Маша, ставіла вёдры, але цяпер кульба ўжо стукала па калідорных масніцах, і Макар, пакрыўшы мацюгамі белы свет, палез хавацца ў шафу.
У шафе панавала цемра — адно маленькі струмок святла прабіваўся скрозь замочную шчыліну. Тут пахла мышамі, старымі газетамі і тут, у зацішку, добра думалася, і думкі прыходзілі ў галаву суладныя і чыстыя. Ну а калі разгарнуць сяннік, які, скручаны, ляжаў на падлозе, дык можна было і задрамаць. Сяннік той застаўся ад Несцяронка і, па словах Хаміцкага, былы рэдактар раскручваў яго у час начных дзяжурстваў, прымаючы разам з машыністкай Люсяй экстраныя паведамленні ТАСС.
Гэтым разам Макару і сапраўды добра думалася, і думаў ён пра Дануту. Думаў доўга — хвілін дзесяць, потым думкі сталі блытацца, аддаляцца, і ля самага вуха пачулася трывожнае буханне. Ён расплюшчыў вочы, роспачна матлянуў рукамі, думаючы, што патрапіў у труну, а калі буханне паўтарылася, вохнуў і незадаволена запытаў:
— Ну чаго ты?
— Людзі прыйшлі, аб’яву прынеслі. Пытаюцца — хто там так страшна храпе? — растлумачыў адказны сакратар, і рэдактар, соладка пазяхнуўшы, вылез са схову.
…Тэлефон зазваніў а пятай гадзіне. Да таго часу ён ужо стаміўся хвалявацца, і кашуля ўжо не прэла ад цыганскага поту. Але ўсё адно: пачуўшы Дануцін голас, Макар зніякавеў, і слухаўка памкнулася выслізнуць з рукі.
— Ну дык я вас чакаю, — гукнула Данута Францкавяк, і тэлефонныя глыбіні напоўніліся вясёлымі жаночымі галасамі. Данута была не адна, і гэтыя галасы, відаць, яе сябровак, вярнулі ў душу пачуццё няўцямнай трывогі.
«А можа, гэта пастка? Можа, з яго хочуць пасмяяцца?» Ахоплены беспрычыннай трывогай, ён выйшаў з рэдакцыі і няпэўным крокам рушыў у невядомасць. Макар ішоў і быў амаль упэўнены: вось зараз, тут, у бузінніку, павінна надарыцца штосьці страшнае.
У бузінніку, аднак, нічога такога не надарылася. Ён вылез з кустоў, пералез праз жардзянік, і вось там, на бурачных лехах, сэрца ягонае абарвалася і закацілася на самы ніз жывата. У разоры, прыхаваны да самага ашыйніку чырвоным бацвіннем, сядзеў віславухі злодзей і шчэрыў іклы.
Сабака быў невялікі — звычайны дварняк. Аднак пра лютасць гэтай кудлы казалі страшныя рэчы, таму Макар, не зводзячы вачэй з сабакі, даў задні ход: рушыў да кустоў дробным крокам. Але хітрыкі такія не прайшлі. Чатырохногі злодзей страсянуў вушамі, яшчэ больш вышчарыўся і папераджальна гыркнуў.