— Божухна, дык што ж гэта робіцца? — плаксіва выдыхнуў Макар і нечакана для сябе самога плюхнуўся на калені. Плюхнуўся, а потым згадаў бацькаў аповед пра хлопца, які ўратаваўся ў першую пасляваенную зіму ад ваўка, які пераняў небараку ў чыстым полі. Хлопец той доўга стаяў, анямелы, а потым, стаўшы на карачкі, забрахаў па-сабачы. Гэта яго і ўратавала. Пачуўшы брэх, ваўчара таксама знямеў і, падкурчыўшы хвост, знік.
Макар глынуў паветра і забрахаў з такім імпэтам, што не пазнаў уласнага голасу. У дадатак ён яшчэ і заскавытаў, прапоўз на карачках па баразне, і сабака, пабачыўшы такія жахі, збянтэжана крутнуў галавой, прыціснуў вушы, звёў да пераносся ўмэнт палагаднелыя вочкі.
Перавядзем разам з героем аповеду дых, абаб’ем разам з ім калашыны і згадаем тую пару, калі нашымі немаладымі ўжо душамі авалодала запозненае, а таму хваравітае і ўсёпаглынальнае каханне. Згадаем пару, калі недзе пад сэрцам нараджаліся новыя надзеі, ценька гучалі новыя песні, калі жар кахання казытаў пяткі і нам увесь час карцела некуды бегчы. І хаця жар той быў усяго толькі бенгальскім агнём, мітуслівым феерверкам у змроку шэрых будняў, душа ляцела на прывідны агонь, не раўнуючы, як начны матылёк на палахлівае полымя васкоўкі.
Вось і наш герой, напоўніўшы наваколле шапаценнем бурачнага лісця, ляцеў на згубны агонь, недзе пад сэрцам ягоным нараджаліся тамліва-трапяткія надзеі і гучалі… не, не песні, а словы кагадзе прачытанай нататкі. Словы ўбіліся ў памяць, з кожным крокам гучанне іх мацнела, убіралася ў сілу, а калі наш герой упіхнуў галаву ў пралом плота і азірнуўся, з вуснаў ягоных сарвалася малітоўная скорагаворка:
— Да самай ночы гараць агні Бычкоўскага клуба…
На трэці паверх узбег на адным дыханні, пужлівай чапляй прайшоўся па дывановым ходніку і толькі ў канцы калідора дазволіў сабе аддыхацца. Кашлянуў, крануўся пальцамі дзвярной ручкі ды так і застыў у непаразуменні: там, за дзвярыма, чуўся жаночы смех, прыглушана дзынкнулі шклянкі, і нехта, праўдападобна загадчыца райана Сцефурак, прамовіла:
— Абавязкова завітай у Лівадзійскі палац. Гэта цуд нейкі!
Сцефурак гучна чхнула, замармытала штосьці, выразна прамовіўшы словы «шчасліва адпачыць», і праз імгненне паўстала перад Макарам.
— Данута Станіславаўна! Да вас наведнік, — выгукнула загадчыца райана і, кінуўшы праз плячо: — Пазвані, як даедзеш, — выслізнула з кабінета.
Данута была не адна — у кабінеце, закінуўшы нага на нагу, сядзела райкамаўская сакратарка Марына і яшчэ адна кабета, прозвішча якой Макар не ведаў. На стале грувасцілася пляшка шампану, блішчэлі чатыры келіхі і ляжаў набор шакаладных цукерак.
— А-а… журналісты! — спеўна і з лёгкай іроніяй у голасе азвалася Данута Станіславаўна, і Макару ад тае іроніі стала не па сабе.
Ён спыніўся ля бар’ера, спалохана зірнуў на бутэльку.
— Заходзьце, Макар Іванавіч, — прамовіла гаспадыня кабінета, мелькам паправіўшы прычоску. — Гэта мы тут, дурныя бабы, гулянку арганізавалі. Адпачынак абмываем. Заўтра ў Крым еду.
Яшчэ колькі хвіляў Макар муляўся ля бар’ера, а потым, пад цікаўнымі позіркамі Дануціных сябровак, прайшоў на нягнуткіх нагах да крэсла, сеў і, ратуючыся ад жаночых вачэй, склаў далоні на тым месцы, дзе схадзіліся ў адно калашыны парусінавых портак.
Данута падхапіла недапітую бутэльку, спраўна, не раўнуючы, як кельнер, разліла рэшту шампану па келіхах.
— Я вам у свой наліла. Не пагрэбуеце?
Макар глынуў пітва і закашляўся, дробнымі пырскамі пакрыўшы парусінавыя нагавіцы.
— Ну што вы, Макар Іванавіч. Супакойцеся, нікога не бойцеся, — прамовіла, ці, лепей сказаць, праспявала Данута Станіславаўна, ляпнуўшы Макара па спіне.
Сітуацыя вымагала нейкай дзеі, нейкіх арыгінальных словаў, і Макар, адкерхаўшыся, афіцыйным тонам запытаў:
— Ну, а як там наконт артыкула?
Запытаўся, а потым пашкадаваў, бо Дануціны сяброўкі разам засмяяліся, а гаспадыня кабінета з робленай крыўдай выдыхнула:
— Вось якія пайшлі кавалеры. Іх не жанчыны цікавяць, а нейкія артыкулы.
Болей Макар не прамовіў ні слова. Сядзеў, увабраўшы галаву ў плечы, слухаў сакратарку Марыну, якая распавядала, як шмат ёй даводзіцца друкаваць рознай лухты, — і ніяк не мог уцяміць: дзеля чаго яго сюды запрасілі.
Нарэшце, хвілін праз дзесяць, Дануціны сяброўкі ўсхапіліся на ногі, плюхнулі па чарзе Дануту ў шчаку і ўсе разам выйшлі ў калідор. І ў той жа міг сектар уліку напоўніўся цішынёю і ўсё наўкол набыло суровае аблічча. З шафы сурова паглядаў гіпсавы Энгельс, стрыжаны «пад польку» Брэжнеў не менш сурова паглядаў з партрэта, і нават шыльда з надпісам «Наменклатура абкама» на даўжэзным, застаўленым аднолькавымі шэрымі тэчкамі стэлажы, набыла пагрозліва-патаемны сэнс. Дзесьці там была і ягоная асабістая справа.