Заўважыўшы, якім ласым поглядам кардынал-інфант глядзіць на мадам Беатрысу, Багуслаў зноў схаваў усмешку. Ужо было позна, ды і стома ад доўгай дарогі давалася ў знакі. Князь, абвясціўшы прысутным, што ідзе спаць, паклікаў Невяроўскага, які цярпліва чакаў у пярэднім пакоі, каб разам адправіцца ў заезд, дзе яны спыніліся. Але нечакана шлях ім заступіла юная асоба, якую Радзівіл заўважыў раней, — убачыўшы, што князь сыходзіць, Беатрыса Кюзанс нешта прашаптала ёй на вуха.
— Мая пані, мансеньёр, хацела б, каб мансеньёр распавёў ёй той анекдот, які распавядаў сёння дону Фердынанду, — хітра сказала субрэтка, прысядаючы ў рэверансе. — Калі б мансеньёр пайшоў са мной, я ахвотна адвяла б яго туды, дзе яго чакаюць.
Невяроўскі захоплена свіснуў.
— Прабач, дарагая, — рашуча сказаў Багуслаў. — 3 маёй гісторыі сёння смяяліся некалькі гасцей, і я ўпэўнены, што любы з іх з задавальненнем перакажа яе тваёй гаспадыні.
Служанка разгубілася.
— Але… Вы ж, мансеньор, не ведаеце, хто мая пані…
Радзівіл толькі махнуў рукой і пайшоў, не звяртаючы ўвагі на расчараваны погляд Невяроўскага. Зараз ён мог думаць толькі пра салодкі сон.
На наступны дзень на абедзе ў Андрэа Кантэльма, дзе быў і кардынал-інфант, ён зноў убачыў Беатрысу. Да яго найвялікшага здзіўлення, жанчына рашуча падышла да яго.
— Вы пазбягаеце мяне, прынц? — спытала яна.
Яе грудны аксамітны голас — мяккі, як у кошкі, — быў чароўным, як і яна сама. Радзівіл усміхнуўся.
— Вы хочаце пасварыць мяне з донам Фердынандам, мадам? — спытаў ён. — Бедны вачэй ад вас не адводзіць…
— Нібыта вас гэта непакоіць, — Беатрыса спакусліва павяла аголеным плячом. — Вы з ім усё роўна хутка сустрэнецеся на полі бою.
Багуслаў упершыню ў жыцці не ведаў, што сказаць. Пасля няўдалых заляцанняў да Ганны Ганзага ён хацеў толькі аднаго — як мага хутчэй апынуцца ў ваенным лагеры, дзе не было месца для сардэчных пакут. Графіня гэта адчула.
— Дык хто ж тая прыгажуня, што так затлуміла вам галаву, прынц? — праспявала яна. — Зрэшты, не важна. Я не люблю, калі ў маёй прысутнасці хваляць іншых жанчын.
— Не турбуйцеся пра гэта, мадам, — усміхнуўся князь. — Мала знойдзецца на свеце жанчын, якіх можна было б пахваліць у вашай прысутнасці, не баючыся паказацца злым насмешнікам.
Радзівіл адразу ж пашкадаваў пра сваю адкрытасць, бо прыгажуня падсунулася да яго яшчэ бліжэй.
— Са мной, — з прыдыханнем прашаптала яна, лёгка дакрануўшыся рукой да яго шчакі, — ты забудзеш усё на свеце…
Багуслава выратаваў прыход дона Фердынанда. Хоць спачатку князь і раззлаваўся на кардынала за ўмяшанне, але потым, абдумаўшы ўсё як мае быць, у думках яму падзякаваў: Беатрыса Кюзанс была адной з тых небяспечных жанчын, ад якіх разумным мужчынам варта было трымацца воддаль.
Некалькі наступных дзён мінулі спакойна. Паспяхова пазбягаючы таварыства рэлігійных фанатыкаў, якія трацілі жыццё на пакланенне смерці, і, наследуючы ўсёмагутнага графа-герцага Аліварэса[155], клаліся спаць не ў ложак, а ў загадзя прыгатаваную труну, Багуслаў больш любіў бавіць час у таварыстве напышлівых іспанскіх грандаў, якія больш за ўсё цанілі высокае паходжанне, гучны тытул і добрыя манеры госця, і ставіліся да пратэстанцкага веравызнання Радзівіла значна больш памяркоўна, чым гэтага можна было чакаць ад палымяных каталікоў.
— І хочацца вам, мансеньёр, мясіць фламандскае балота сваімі выдатнымі французскімі батфортамі? — смяяўся Андрэа Кантэльма. — Калі хочаце ўдосталь памахаць шпагай, не закрануўшы ёю незнарок сваіх братоў па веры, паехалі са мной у сонечную Каталонію граміць нягодных каталікоў, што наважыліся падняць зброю супраць яго вялікасці караля Іспаніі[156].
— Лепш у мой Дзюнкерк, — весяліўся і Вялада. — Даю слова, гэтыя капітаны, якіх вы называеце піратамі, вясёлыя хлопцы, верай і праўдай служаць каралю Іспаніі, нападаючы на ворагаў — галандцаў і французаў. Але калі не хочаце заводзіць з імі блізкага знаёмства, раю падарожнічаць міма маіх уладанняў пад іспанскім ці хаця б пад англійскім сцягам…
Словам, знаходжанне князя ў Нідэрландах было нечакана прыемным. А аднойчы ўвечары з нашым падарожнікам здарыўся выпадак, што перавярнуў усё ягонае жыццё. Ён ішоў ад дзюнкеркскага губернатара, які даваў для сяброў развітальную вячэру, бо заўтра павінен быў адбыць у Англію, каб суправадзіць у Брусэль герцагіню дэ Шэўрэз. Радзівіл пакінуў яго гасцінны дом на вуліцы Ламбард і ў суправаджэнні слугі пешшу адправіўся да свайго заезду, размешчанага зусім недалёка, паблізу велічнага сабора святога Міхала. Заезд таксама насіў гордае імя гэтага святога, заступніка горада. Мінуўшы гарадскую ратушу, князь не вытрымаў напору натоўпу людзей, які на злом галавы пранёс яго праз Вялікую плошчу і ў рэшце рэшт прыціснуў да сцяны нейкага дома, каля якога стаяла запрэжаная карэта. У чаканні слугі, які заблудзіўся ў чалавечым моры, Багуслаў нечакана адчуў, як нечыя рукі абнялі яго за шыю, а ў носе салодка заказытала знаёмымі ўсходнімі духамі.
155
Дон Гаспар дэ Гусман і-Пімэнтал, граф Аліварэс, герцаг Санлукар-ла-Маёр, вядомы як граф-герцаг дэ Аліварэс (1587–1645) — іспанскі дзяржаўны дзеяч, фаварыт караля Філіпа IV. Меў фактычна неабмежаваную ўладу ў краіне.
156
Гаворка ідзе пра г. зв. «Вайну жняцоў» — вызваленчы рух каталонцаў супраць іспанскага абсалютызму, у выніку якога Каталонія на 12 гадоў (1640–1652) аднавіла сваю дзяржаўнасць.