Выбрать главу

sum mundum remissione peccati salutaris foret omnibus, qui stupore sui corporis ac sopore resurrectionem tribueret defunctorum. Vnde non inmerito exortus est sol sancto Iacob, cuius generi crux domini salutaris inluxit, simul quia sol ei oritur[1400] iustitiae qui deum cernit, quia ipse est lumen aeternum.

31.Claiudicauit autem Iacob a femore suo. Propter hoc non manducant hodieque filii Israel neruum. Vtinam manducassent et credidissent! Sed quia non erant facturi uoluntatem dei, ideo non manducauerunt. Sunt et qui ita accipiant, eo quod ideo claudicauerit ab uno femore Iacob, quia duobus populis ex eius generatione manantibus unius stupor iam tunc circa fidei gratiam declarabatur futurus. Ipse est ergo populus, qui stupore perfidiae claudicauit.

32.Denique non multo post reuelationem istiusmodi cum esset ab alienigenae filio Dina, Iacob filia, deflorato uirginitatis pudore temerata, fratres eius, qui non intellexerunt mysterium, alienigenas, qui societatem fidei per coniunctionem generis offerebant, uindictae studio peremerunt, Iacob autem, qui morali mansuetudine clementiam diligebat uel mystico spiritu sacramentum congregandae ex gentibus praeuidebat ecclesiae, inuitus et dolenter scaenam illam exactae ultionis accepit. Vnde prophetanti aduentum domini Iesu responsum diuinum est datum: Exsurgens ascende in locum Bethel, hoc est in domum panis, ubi natus est Christus, sicut Michaeas propheta testatur dicens: Et tu, Bethleem, domus Ephratha, non es minima, ut sis inter principes Iuda. Ex te enim exiet princeps Israel, et egressus eius ab initio a diebus saeculi. Vere domus panis, quae domus Christi est, qui nobis panis salutaris aduenit e caelo, ut iam nullus esuriat cibum sibi inmortalitalis adquirens. Ibi iubetur habitare patriarcha, ibi aram deo facere, qui apparuit ei. Ibi deos accepit alienos et abscondit eos sub lentisco, ibi quoque sepulta est Raпоскольку его вера и благочестие были неодолимы, Господь в прикосновении к широте его бедра[1401] открыл ему сокровенные тайны, что Господь Иисус, Который родится от Девы, будет из его рода, оставаясь при этом равным и единым с Богом. Широта пораженного бедра означала крест Господень, так как распространит по всему миру оставление грехов и станет для всех источником спасения Тот, Кто недвижимостью и сном Своего тела даровал воскресение мертвых. А потому заслуженно для святого Иакова взошло солнце[1402], так как его потомкам воссиял спасительный Крест Господень; и Солнце правды (Мал. 3:20) встает для того, кто видит Бога, потому что Сам Он является Вечным Светом.

31. Хромал же Иаков на бедро свое. Поэтому и доныне сыны Израилевы не едят жилы (Быт. 32:31–32). О, лучше бы они ели и верили[1403]! Но так как они не собирались творить волю Божью, то и не ели. Есть и другое толкование: Иаков потому был хром на одно бедро, что уже тогда обнаруживалось будущее онемение к благодати веры одного из двух народов, происходивших от его рода. Следовательно, он сам является тем народом, который стал хромать из–за онемения неверия.

32. И вот вскоре после этого откровения, когда сын чужеземца[1404] растлил девственную чистоту и запятнал Дину, дочь Иакова, ее братья, не уразумев тайны, умертвили из–за чувства мести чужеземцев, которые предлагали общность веры через соединение рода[1405]. Иаков же, который — по нравственному толкованию — из–за мягкости нрава любил снисхождение, или — согласно таинственному толкованию — духом провидел таинство Церкви, состоящей из язычников, неохотно и с болью воспринял зрелище совершенной мести. Вот почему, когда он пророчествовал о пришествии Господа Иисуса, ему был дан божественный ответ: Встань и пойди в Вефиль (Быт. 35:1), то есть в «дом хлеба»[1406], где

chel in uia inquit Ephratha, haec est Bethleem. Ibi etiam columnam statuit Iacob supra monumentum eius.

33.Quanta mysteria, quia ibi est ecclesia dei, in qua apparet deus et loquitur cum seruulis suis! Ibi eripiuntur et absconduntur simulacra gentium; fides enim ecclesiae omnem obseruantiam gentilitatis aboleuit. Sed cur sub lentisco absconderit quaero? Certe genus istud infructuosum est. Ibi ergo sunt dii gentium, ubi nullus est fructus. Ibi inaures gentilium infodiuntur, quas dederunt Iacob, ut iam nouam linguam audire adsuescant, ueterem perfidiae sonum nesciant, obsurdescant aures eorum sacrilegio, emundentur ad gratiam. Non inmerito sanctus ibi Danihel falsum aduersus Susannam testimonium deprehendit. Ibi enim uolebat adhuc radices suas locare perfidia, sed latere non potuit, quia prophetico spiritu deprehensa est. Congruus autem error presbyteri uerae confessioni, ut ibi contaminatam diceret castitatem, ubi gentium defossa simulacra sunt, sed ueritas ecclesiae non texit perfidiam, sed abscondit et aures gentilitatis obstruxit.

34.Conuenienter quoque ibi sepulta est sancta Rachel, quia omnes qui baptizantur in Christo consepeliuntur cum eo. Sic enim docemur dicente apostolö Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in morte, ut quemadmodum ille surrexit a mortuis per uirtutem propriam suscitatus, ita et nos eius gratia resurgamus. Tunc igitur uere absconditur omnis error gentilium, cum quis fuerit ablutus a uitiis, quia confixus cruci uetus homo noster nescit iam ueteri seruire peccato. Conpetenter etiam columna statuitur supra monumentum Rachel, quia ecclesia est columna et firmamentum ueritatis.

роился Христос, как пророк Михей засвидетельствовал, говоря: И ты, Вифлеем, дом Ефрафов, не мал, чтобы быть между князьями Иуды. Ибо из тебя произойдет Владыка Израилев и происхождение Его из начала, от дней вечных (Мих. 5:1–2)[1407]. Воистину он «дом хлеба», потому что является домом Христа, Спасительного Хлеба, Который сошел к нам с небес, чтобы никто уже не алкал, приобретя себе пищу бессмертия. Патриарх принимает повеление жить там и устроить жертвенник явившемуся ему Богу. Там он взял чужих богов и спрятал их под мастиковым деревом[1408]. Там же погребена Рахиль на дороге в Ефрафу, то есть Вифлеем (Быт. 35:19). Там же Иаков поставил столп над ее гробом (Быт. 35:20).

вернуться

1400

oritur Nauroy: oriatur Schenkl.

вернуться

1401

См.: Быт. 32:25.

вернуться

1402

См.: Быт. 32:31.

вернуться

1403

Есть жилы означает признавать крест Христов. — Примеч. пер.

вернуться

1404

См.: примеч. к Isaac 1.1.

вернуться

1405

См.: Быт. 34:25–29.

вернуться

1406

Свт. Амвросий ошибочно отождествляет город Вефиль с городом Вифлеемом. Дом хлеба — Вифлеем, дом Бога — Вефиль.

вернуться

1407

Текст LXX в этом отрывке отличается от текста свт. Амвросия.

вернуться

1408

См.: Быт. 35:4. В Синодальном переводе указано, что закопал под дубом.