La vortoj de Petronio forte impresadis ordinare Neronon, sed ĉi-foje Petronio mem ne faris al si iluziojn, ĉar li komprenis, ke tio, kion li diras, estas la lasta rimedo, kiu povas, vere, en favora okazo savi la kristanojn, sed pli certe ankoraŭ povas pereigi lin mem. Li ne hezitis tamen, ĉar li faris ĝin por Vinicio, kiun li amis, kaj por la hazardo, per kiu li ludis. «La kuboj estas ĵetitaj», li diris al si, «kaj mi vidos, kiom la timo pri la propra kapo superos en la simio la gloramon.»
Kaj en la animo li ne dubis, ke tamen superos la timo.
Dume post liaj vortoj sekvis silento. Popea kaj ĉiuj ĉeestantoj rigardis, kiel sorĉan bildon, la okulojn de Nerono; tiu komencis levi la lipojn supren, proksimigante ilin ĝis la nazo, kiel li kutimis fari, se li ne sciis, kion decidi; fine embarasiteco kaj tedo speguliĝis evidente sur lia vizaĝo.
— Sinjoro, — ekparolis Tigeleno, vidante tion, — permesu al mi foriri, ĉar kiam oni volas elmeti al pereo cian personon, kaj krome nomas cin malgrandanima imperiestro, malgrandanima poeto, brulmetinto kaj komediisto, miaj oreloj ne povas elporti tiajn vortojn.
«Mi malgajnis», ekpensis Petronio.
Tamen, turninte sin al Tigeleno, li ĵetis al li rigardon, en kiu estis malrespekto de granda sinjoro kaj eleganta homo al mizerulo, poste li diris:
— Cin, Tigeleno, mi nomis komediisto, ĉar ci ludas komedion eĉ nun.
— Ĉu per tio, ke mi ne volas aŭskulti ciajn insultojn?
— Per tio, ke ci ŝajnigas senliman amon al Cezaro, kaj antaŭ momento ci minacis lin per la pretorianoj, kion komprenis ni ĉiuj kaj li ankaŭ.
Tigeleno, kiu ne supozis, ke Petronio kuraĝos ĵeti sur la tablon similajn kubojn, perdis la kapon kaj mutiĝis. Sed ĝi estis la lasta venko de la arbitro de eleganteco kontraŭ la rivalo, ĉar en la sama momento Popea diris:
— Sinjoro, kiel ci povas permesi, ke tia penso trairu eĉ ies kapon, kaj tiom pli, ke iu kuraĝu eldiri ĝin laŭte en cia ĉeesto!
— Punu la insultulon! — ekkriis Vitelio.
Nerono levis denove la lipojn ĝis la nazo kaj, turninte al Petronio siajn vitrosimilajn okulojn de miopulo, diris:
— Tiel ci repagas al mi la amikecon, kiun mi havis al ci?
— Se mi eraras, pruvu tion al mi, — respondis Petronio, — sciu tamen, ke mi diras, kion al mi ordonas mia amo al ci.
— Punu la insultulon! — ripetis Vitelio.
— Faru ĝin! — aŭdiĝis kelkaj voĉoj.
En la atrio iĝis brueto kaj movado, ĉar la homoj komencis forŝovi sin de Petronio. Forŝoviĝis eĉ Tulio Seneciono, lia konstanta kunulo en la kortego, kaj la juna Nervo, kiu ĝis tiam elmontradis al li plej vivan amikecon. Post momento Petronio restis sola en la maldekstra parto de la atrio kaj kun rideto sur la lipoj, disŝovante per la mano la faldojn de sia togo, atendis ankoraŭ, kion diros aŭ faros Nerono.
Kaj Nerono diris:
— Vi volas, ke mi lin punu, sed li estas mia kunulo kaj amiko, do, kvankam li vundis mian koron, li sciu, ke tiu ĉi koro havas por amikoj nur … pardonon.
«Mi malgajnis kaj pereis», ekpensis Petronio.
Dume la imperiestro leviĝis, la interkonsilo estis finita.
Ĉapitro 50ª
Petronio revenis hejmen, kaj Nerono kun Tigeleno trairis en la atrion de Popea, kie ilin atendis la homoj, kun kiuj la prefekto antaŭe parolis.
Estis tie du rabenoj el Transtibero, vestitaj per longaj, solenaj vestoj, kun mitroj sur la kapoj, juna skribisto, ilia helpanto, kaj Ĥilono. Ĉe la vido de la imperiestro la pastroj paliĝis pro emocio kaj, levinte la manojn al la nivelo de la ŝultroj, klinis ĝis ili la kapojn.
— Saluton al ci, monarĥo de monarĥoj kaj reĝo de reĝoj, — diris la pli aĝa. — Saluton al ci, reganto de la tero, zorganto de la elektita popolo kaj imperiestro, leono inter la homoj, kies regado estas kiel la suna lumo kaj kiel libana cedro kaj kiel palmo kaj kiel jeriĥa balzamo!…
— Vi ne nomas min dio? — demandis Nerono.
La pastroj paliĝis ankoraŭ pli multe; la pli aĝa denove ekparolis:
— Ciaj vortoj, sinjoro, estas dolĉaj, kiel la frukto de vinberujo kaj kiel matura figo, ĉar Jehovo plenigis cian koron per boneco. Sed la antaŭinto de cia patro, imperiestro Gajo[290], estis kruela, tamen niaj senditoj ne nomis lin dio, preferante la morton mem ol ofendon de la Leĝo.
— Ĉu Kaligulo ordonis ĵeti ilin al leonoj?
— Ne, sinjoro. Imperiestro Gajo ektimis la koleron de Jehovo.
Kaj ili levis la kapojn, ĉar la nomo de la potenca Jehovo inspiris al ili kuraĝon. Fidante lian forton, pli sentime ili rigardis jam en la okulojn de Nerono.
— Ĉu vi akuzas la kristanojn pri la bruligo de Romo? — demandis Nerono.
— Ni, sinjoro, akuzas ilin nur, ke ili estas malamikoj de la Leĝoj, malamikoj de la homa gento, malamikoj de Romo kaj de ci, Cezaro, kaj ke delonge ili minacis la urbon kaj la mondon per fajro. La reston diros al ci tiu ĉi homo, kies buŝo ne makuliĝos per mensogo, ĉar en la vejnoj de lia patrino fluis la sango de la elektita popolo.
Nerono turnis sin al Ĥilono.
— Kiu ci estas?
— Cia adoranto, ho Oziriso, kaj krome malriĉa stoikisto.
— Mi malamas la stoikistojn, — diris Nerono, — mi malamas Trazeon, mi malamas Muzonion kaj Kornuton. Abomenaj estas al mi iliaj paroloj, ilia malestimo al arto, ilia memvola mizero kaj malpuremo.
— Sinjoro, cia majstro, Seneko, havas mil citronlignajn tablojn. Volu nur, kaj mi havos da ili duoblan nombron. Mi estas stoikisto pro neceso. Vestu, ho Brilradia, mian stoikecon per rozkrono, starigu antaŭ ĝi kruĉon da vino, kaj mi kantos Anakreonton tiel, ke mi superkrios ĉiujn epikuranojn.
Nerono, al kiu ekplaĉis la epiteto «Brilradia», ridetis kaj diris:
— Ci plaĉas al mi.
— Tiu ĉi homo meritas tiom da oro, kiom li pezas, — ekkriis Tigeleno.
Kaj Ĥilono respondis:
— Kompletigu, sinjoro, mian pezon per cia malavareco, alie la vento forportos la pagon.
— Vere, ci ne superpezus Vitelion, — intermetis Nerono.
— Ho ve! Dia majstro de l’ Arĝenta Pafarko[291], mia sprito ne estas el plumbo.
— Mi vidas, ke ciaj Leĝoj ne malpermesas al ci nomi min dio?
— Ho senmorta! Miaj Leĝoj estas en ci: la kristanoj blasfemis kontraŭ tiuj Leĝoj, kaj tial mi ilin malamas.
— Kion ci scias pri la kristanoj?
— Ĉu ci permesas al mi plori, dia?