Tiam la arenon enkuris centoj da cirkaj sklavoj, armitaj per fosiloj, ŝoveliloj, balailoj, puŝĉaroj, korboj por elporti la internaĵojn kaj sakoj kun sablo. Unuj fluis post aliaj kaj sur la tuta areno eksvarmis febra agado. Tuj oni purigis ĝin de la kadavroj, de sango kaj ekskrementoj, trarastis, ebenigis kaj surŝutis per dika tavolo da freŝa sablo. Poste enkuris amoretoj, disŝutante petalojn de rozoj, lilioj kaj plej diversaj floroj. Oni ekbruligis denove incensojn kaj forigis la velarion, ĉar la suno jam estis sufiĉe malaltiĝinta.
Kaj en la amaso la homoj rigardis sin reciproke kun miro, demandante unu alian, kia plua spektaklo atendas ilin ankoraŭ en tiu ĉi tago.
Efektive atendis ilin spektaklo, kiun neniu antaŭvidis. La imperiestro, kiu antaŭ kelka tempo estis forlasinta la podion, nun aperis subite sur la florkovrita areno, vestita per purpura togo kaj ora laŭrokrono. Dek du kantistoj kun citroj en la manoj sekvis post li; Nerono, tenante arĝentan liuton, elpaŝis solene en la mezon kaj, riverencinte kelkfoje al la spektantoj, levis la okulojn al la ĉielo kaj staris tiel ian tempon, kvazaŭ atendante inspiron.
Poste li ekbatis la kordojn kaj komencis kanti:
La kanto ŝanĝadis sin iom post iom en plendan, dolorplenan elegion. En la cirko ekregis silento. Post momento Nerono, mem kortuŝita, komencis kanti plu:
Ĉe tio lia voĉo ektremis kaj malsekiĝis la pupiloj. Sur la okulharoj de la vestaloj aperis larmoj, la popolo aŭskultis silente, antaŭ ol ĝi eksplodis per longe daŭranta uragano da aplaŭdoj.
Dume el ekstere, tra la vomitorioj, malfermitaj por aerumi la cirkon, aŭdiĝadis knarado de veturiloj, sur kiujn oni metis la sangajn restaĵojn de la kristanoj, viroj, virinoj kaj infanoj, por ilin porti al la teruraj kavoj, nomataj .
Kaj Petro la apostolo ĉirkaŭprenis per la manoj sian blankan kapon kaj vokis interne:
«Sinjoro! Sinjoro! Al kiu ci donis la regadon de la mondo? Kaj kial ci volas fondi cian metropolon en tiu ĉi urbo?»
Ĉapitro 57ª
Dume la suno malleviĝis okcidenten kaj ŝajnis solvi sin en la vespera ĉielruĝo. La spektaklo estis finita. La amasoj komencis forlasi la amfiteatron kaj fluegi en la urbon tra la elirejoj, nomataj vomitorioj. Nur la aŭgustanoj malrapidis, atendante, ke la ondo trafluu. Tuta ilia aro, forlasinte siajn lokojn, grupiĝis apud la podio, en kiu Nerono aperis denove por aŭskulti laŭdojn. Kvankam la spektantoj ne avaris al li aplaŭdojn tuj post la fino de la kanto, por li tio ne estis sufiĉa, ĉar li atendis entuziasmon, proksiman al frenezo. Vane sonis nun laŭdaj himnoj, vane la vestaloj kisis liajn «diajn» manojn, kaj Rubria kliniĝis ĉe tio tiel, ke ŝia ruĝbruna hararo tuŝis lian bruston. Nerono ne estis kontenta kaj li ne sciis tion kaŝi. Mirigis lin kaj kune maltrankviligis ankaŭ tio, ke Petronio restas silenta. Vorto el lia buŝo, laŭda kaj kune trafe gloranta la valorojn de la kanto, estus ĉi-momente granda konsolo por Nerono. Fine, ne povante elteni plu, li signis al Petronio, kaj kiam tiu ĉi eniris la podion, li diris:
— Ekparolu…
Kaj Petronio respondis malvarme:
— Mi silentas, ĉar mi ne povas trovi vortojn. Ci superis cin mem.
— Tiel ankaŭ al mi ŝajnis, tamen tiu popolo?…
— Ĉu ci povas postuli ke tiuj miksrasuloj komprenu poezion?
— Do ankaŭ ci rimarkis, ke oni ne dankis min laŭmerite?
— Ĉar ci elektis malbonan momenton.
— Kial?
— Tial, ke la cerboj, ebriaj de la sangodoro, ne povas aŭskulti atente.
Nerono kunpremis la pugnojn kaj respondis:
— Ha, tiuj kristanoj! Ili bruligis Romon, kaj nun ili ankaŭ min suferigas. Kiajn punojn pli mi elpensu por ili?
Petronio rimarkis, ke li iras malbonan vojon kaj ke la efiko de liaj vortoj estas kontraŭa al tiu, kiun li intencis atingi, tial, volante turni la atenton de Nerono en alian direkton, li kliniĝis al li kaj flustris:
— Cia kanto estas mirinda, sed mi faros al ci nur unu rimarkon: en la kvara verso de la tria strofo la metriko lasas ion por deziri.
Nerono ekflamis de honto, kvazaŭ kaptita ĉe malglora faro, rigardis timigite kaj respondis same mallaŭte:
— Ci ĉion rimarkas!… Mi scias!… mi ĝin bonigos! Sed neniu pli tion rimarkis? Vere? Kaj ci, je la dioj, diru al neniu … se … cia vivo estas al ci kara…
Je tio Petronio kuntiris la brovojn kaj respondis kvazaŭ kun eksplodo de enuo kaj laceco:
— Ci povas, dia, kondamni min al morto, se mi cin ĝenas, sed ne teruru min per morto, ĉar la dioj plej bone scias, ĉu mi ĝin timas.
Dirinte ĉi tion, li komencis rigardi rekte en la okulojn de Nerono, kaj tiu post momento respondis:
— Ne koleru… Ci scias, ke mi cin amas…
«Malbona signo!» — ekpensis Petronio.
— Mi intencis inviti vin hodiaŭ al festeno, — parolis Nerono, — sed mi preferas resti sola kaj poluri tiun malbenitan verson de la tria strofo. Krom ci la eraron povis rimarki ankoraŭ Seneko, kaj eble ankaŭ Sekundo Karinato, sed tuj mi liberiĝos de ili.
Dirinte ĉi tion, li vokis Senekon kaj anoncis al li, ke li sendas lin kun Akrato kaj Sekundo Karinato[308] en Italujon kaj en ĉiujn provincojn, ordonante al ili havigi monon el urboj, el vilaĝoj, el famaj temploj, unuvorte el ĉie, kie oni nur povis ĝin trovi aŭ eligi. Sed Seneko, kiu komprenis, ke oni komisias al li la rolon de premisto, sakrilegiulo kaj rabisto, rekte rifuzis.
— Mi devas iri kamparon, sinjoro, — li diris, — kaj tie atendi la morton, ĉar mi estas maljuna kaj miaj nervoj bezonas ripozon.
La iberiaj nervoj de Seneko, pli fortaj ol tiuj de Ĥilono, ne estis eble malsanaj, ĝenerale li tamen fartis malbone, ĉar li aspektis kiel ombro, kaj lia kapo en la lasta tempo iĝis tute blanka.
Nerono do, rigardante lin, ekpensis, ke eble efektive li nelonge atendos lian morton, kaj respondis:
— Mi ne volas lacigi cin per vojaĝo, se ci estas malsana, sed ĉar pro la amo, kiun mi sentas al ci, mi deziras havi cin proksime, tial, anstataŭ iri kamparon, ci fermos cin en cia domo kaj ne forlasados ĝin.
Poste li ekridis kaj diris:
[308]
La ekssklavo Akrato (lat. de gr. Ἄκρατος) kaj Sekundo Karinato (, gen. ), pri kies misio Tacito, tre malaprobe, rakontas en siaj (15:45, 16:23).