— Se mi sendos Akraton kaj Karinaton solaj, tio estos kvazaŭ mi sendus lupojn por alporti ŝafojn. Kiun mi estrigu super ili?
— Estrigu min, sinjoro, — diris Domicio Afro.
— Ne! Mi ne volas elmeti Romon al la kolero de Merkuro, kiun vi hontigus per via ŝtelarto. Mi bezonas stoikiston, kiel Seneko, aŭ kiel mia nova amiko-filozofo, Ĥilono.
Dirinte ĉi tion, li komencis rigardi ĉirkaŭen kaj demandis:
— Kio okazis al Ĥilono?
Kaj Ĥilono, kiu, rekonsciiĝinte en la freŝa aero, revenis la amfiteatron por ĉeesti la kanton de la imperiestro, alproksimiĝis kaj diris:
— Jen mi estas, ho radia ido de l’ suno kaj de la luno. Mi estis malsana, sed cia kanto resanigis min.
— Mi sendos cin en Aĥajon, — diris Nerono. — Ci certe scias pri ĉiu monero, kiu estos tie en ĉiu templo.
— Faru ĝin, Zeŭso, kaj la dioj havigos al ci tian tributon, kian neniam ili al iu havigis.
— Mi ĝin farus, sed mi ne volas cin senigi de la vido de la cirkoludoj.
— Ho Baalo! — diris Ĥilono.
Sed la aŭgustanoj, kontentaj ke la humoro de Nerono pliboniĝis, komencis ridi kaj moki:
— Ne, sinjoro! Ne senigu ĉi tiun bravan grekon ĉe la vido de la cirkoludoj!
— Sed senigu min, sinjoro, de la vido de ĉi tiuj kapitolaj anseridoj, kies cerboj, kune prenitaj, ne plenigus la pladeton de glano, — respondis Ĥilono. — Mi verkas, ho unuenaskita filo de Apolono, greke himnon je cia gloro, kaj tial mi volas pasigi kelkajn tagojn en la templo de Muzoj por peti ilin pri inspiro.
— Ho ne! — ekkriis Nerono. — Ci volas elturniĝi de la sekvontaj spektakloj. Vane!
— Mi ĵuras al ci, sinjoro, ke mi verkas himnon.
— Ci do verkados ĝin nokte. Petu la inspiron de Diano. Ŝi ja estas fratino de Apolono.
Ĥilono mallevis la kapon, rigardante kolere la ĉeestantojn, kiuj denove komencis ridi. Nerono dume, turninte sin al Seneciono kaj al Svilio Neruleno, diris:
— Imagu, ke el la kristanoj destinitaj por hodiaŭ ni sukcesis fini apenaŭ kun duono.
Tiam la maljuna Akvilio Regulo, granda kompetentulo en la aferoj koncernantaj la amfiteatron, enpensiĝis momente kaj diris:
— Tiuj spektakloj, en kiuj partoprenas homoj [309] daŭras preskaŭ same longe, sed malpli interesas.
— Mi ordonos doni al ili armilojn, — respondis Nerono.
Sed la superstiĉa Vesteno vekiĝis subite el medito kaj demandis per mistera voĉo:
— Ĉu vi rimarkis, ke ili vidas ion, mortante? Ili rigardas supren kaj mortas kvazaŭ sen sufero. Mi estas certa, ke ili ion vidas…
Dirinte ĉi tion, li levis la okulojn al la malfermaĵo de la amfiteatro, super kiu la nokto komencis jam etendi sian stelbroditan velarion. La aliaj tamen respondis per rido kaj per ŝercaj supozoj, kion la kristanoj povas vidi en la momento de la morto. Dume Nerono donis signon al sklavoj, tenantaj torĉojn, kaj forlasis la cirkon; post li iris la vestaloj, la senatanoj, la oficistoj kaj la aŭgustanoj.
La nokto estis hela, varma. Antaŭ la cirko svarmis ankoraŭ amasoj, dezirantaj vidi la forveturon de la imperiestro, sed iel malserenaj kaj silentaj. Tie kaj ie aŭdiĝis aplaŭdo kaj ĉesis. El la kadavrejo knarantaj veturiloj forportadis senrompe la sangajn restaĵojn de la kristanoj.
Petronio kaj Vinicio iris sian vojon en silento. Nur proksime de la domo Petronio demandis:
— Ĉu ci pensis pri tio, kion mi diris al ci?
— Jes, — respondis Vinicio.
— Ĉu ci kredas, ke nun ankaŭ por mi ĝi estas ĉefgrava afero? Mi devas ŝin liberigi spite al la imperiestro kaj al Tigeleno. Ĝi estas kvazaŭ batalo, en kiu mi ekobstinis venki, ĝi estas kvazaŭ ludo, en kiu mi volas gajni, eĉ je la prezo de mia kapo … La hodiaŭa tago plikonfirmis min ankoraŭ en tiu ĉi entrepreno.
— Kristo cin rekompencu.
— Ci vidos.
Tiel interparolante, ili ekstaris antaŭ la pordo de la domo kaj eliris el la portilo. En ĉi tiu momento iu malhela figuro proksimiĝis al ili kaj demandis:
— Ĉu estas ĉi tie la nobla Vinicio?
— Jes, — respondis la tribunuso, — kion ci volas?
— Mi estas Nazario, la filo de Mirjam’: mi venas el la malliberejo kaj alportas al ci novaĵon pri Ligia.
Vinicio apogis la manon sur lia ŝultro kaj ĉe la lumo de torĉo komencis rigardi en liajn okulojn, ne povante eldiri eĉ vorton, sed Nazario divenis la demandon, morthaltintan sur liaj lipoj, kaj diris:
— Ŝi vivas ĝis nun. Urso sendas min al ci, sinjoro, por diri al ci, ke en febro ŝi preĝas kaj ripetas cian nomon.
Kaj Vinicio respondis:
— Gloro estu al Kristo, kiu povas ŝin redoni al mi.
Poste, kunpreninte Nazarion, li kondukis lin en la bibliotekon. Post momento tamen venis ankaŭ Petronio por aŭdi ilian interparolon.
— La malsano savis ŝin de la malhonoro, ĉar la turmentistoj timas, — parolis la juna knabo. — Urso kaj Glaŭko la kuracisto gardas ŝin tage kaj nokte.
— Ĉu restis la samaj gardistoj?
— Jes, sinjoro, kaj ŝi estas en ilia ĉambreto. La malliberuloj, kiuj estis en la malsupra tenejo, ĉiuj mortis pro febro aŭ sufokiĝis en la malbonaero.
— Kiu ci estas? — demandis Petronio.
— La nobla Vinicio min konas. Mi estas filo de la vidvino, ĉe kiu Ligia loĝis.
— Kaj ci estas kristano?
La knabo demande rigardis Vinicion, sed vidante, ke tiu ĉi preĝas ĉi-momente, levis la kapon kaj diris:
— Jes.
— Kiamaniere ci povas libere eniradi la malliberejon?
— Mi dungiĝis por elportado de la mortintoj, sinjoro, kaj mi faris ĝin speciale por donadi helpon al miaj fratoj kaj alportadi al ili novaĵojn el la urbo.
Petronio komencis rigardi pli atente la belegan vizaĝon de la junulo, liajn bluajn okulojn kaj nigrajn, abundajn harojn, poste li demandis:
— El kiu lando ci estas, knabo?
— Mi estas galileano, sinjoro.
— Ĉu ci volus, ke Ligia estu libera?
La knabo levis la okulojn supren:
— Eĉ se mi mem devus poste morti.
Vinicio ĉesis subite preĝi kaj diris:
— Diru al la gardistoj, ke ili metu ŝin en ĉerkon, kiel mortintan. Ci mem trovu helpantojn, kiuj nokte elportos ŝin kune kun ci. Proksime de la Malbonodoraj Kavoj vi trovos homojn, atendantajn kun portilo, al kiuj vi transdonos la ĉerkon. Al la gardistoj promesu en mia nomo tiom da oro, kiom ĉiu povos porti en la mantelo.
Kiam li tiel parolis, lia vizaĝo perdis la ordinaran senvivecon, vekiĝis en li soldato, al kiu la espero redonis la antaŭan energion.
Kaj Nazario ekflamis de ĝojo kaj levinte la manojn supren, ekkriis:
— Kristo ŝin sanigu, ĉar ŝi estos libera.
— Ĉu ci opinias, ke la gardistoj konsentos? — demandis Petronio.
— Ili, sinjoro? Ili nur sciu, ke ne trafos ilin por tio puno kaj torturo!
— Jes! — diris Vinicio. — La gardistoj volis konsenti eĉ ŝian forkuron, tiom pli ili permesos elporti ŝin kiel mortintan.
— Estas vere homo, — diris Nazario, — kiu kontrolas per ardanta feraĵo, ĉu la korpoj, kiujn ni elportas, estas mortintaj. Sed li prenas eĉ po kelkaj sestercoj por tio, ke li ne tuŝu per la feraĵo la vizaĝojn de la mortintoj. Por unu ormonero li tuŝos la ĉerkon, ne la korpon.
— Diru al li, ke li ricevos plenan sakon da ormoneroj, — diris Petronio. — Sed ĉu ci povos trovi fidindajn helpantojn?
— Mi povas trovi tiajn, kiuj por mono forvendus siajn edzinojn kaj infanojn.
— Kie ci trovos ilin?
— En la malliberejo mem aŭ en la urbo. La gardistoj, foje subaĉetitaj, enkondukos, kiun mi volos.
— Sekve enkonduku min, kiel dungiton, — diris Vinicio.
Sed Petronio komencis firmege malkonsili al li tion. La pretorianoj povus rekoni lin eĉ alivestitan, kaj ĉio povus neniiĝi.
— Nek en la malliberejo, nek apud la Malbonodoraj Kavoj, — li diris. — Necesas, ke ĉiuj, ankaŭ Nerono kaj Tigeleno, estu konvinkitaj, ke Ligia mortis, ĉar alie ili senprokraste ordonus ŝin ĉasi. Ni povas forturni la suspektojn nur tiel, ke kiam ŝin oni forkondukos en la Albanan montaron aŭ pli malproksimen, en Sicilion, ni restos en Romo. Nur unu aŭ du semajnojn poste ankaŭ ci malsaniĝos kaj venigos la imperiestran kuraciston, kiu ordonos al ci iri en montaron. Tiam vi kuniĝos, kaj poste…