— Sira! Mi forestas … mi ne konas … ĉi tiun bonan homon…
— Mi diris al li, ke ci estas hejme kaj ke ci dormas, sinjoro — respondis la sklavino — sed li postulis, ke mi cin veku…
— Ho dioj!… mi ordonos cin…
Sed Urso, kvazaŭ senpacienciĝinte pro la prokrasto, proksimiĝis al la pordo de la dormoĉambro kaj, sin klininte, enŝovis internen la kapon.
— Ĥilono Ĥilonido! — li diris.
— Paco al ci! Paco, paco! — respondis Ĥilono. — Ho, plej bona el la kristanoj! Jes, mi estas Ĥilono, sed tio estas eraro… Mi cin ne konas!
— Ĥilono Ĥilonido, — respondis Urso, — cia sinjoro, Vinicio, cin vokas, ke ci venu al li kune kun mi.
Parto dua
Ĉapitro 23ª
Vinicio vekiĝis pro akra doloro. En la unua momento li ne povis kompreni, kie li estas kaj kio al li okazas. En la kapo li sentis bruon kaj liaj okuloj estis kvazaŭ kovritaj de nebulo. Iom post iom li akiris tamen la konscion kaj fine ekvidis tra tiu nebulo tri homojn klinitajn super li. Du el ili li rekonis: unu estis Urso, la alia — la maljunulo, kiun li faligis, forportante Ligian. La tria, fremda, tenis lian maldekstran brakon kaj, tuŝante ĝin laŭlonge de la kubuto ĝis la ŝultro kaj ŝlosilosto, estis ĝuste kaŭzanta al li doloron tiel teruran, ke Vinicio, supozante ke tio estas ia speco de venĝo plenumata kontraŭ li, diris tra la kunpremitaj dentoj:
— Mortigu min.
Sed ili ŝajne ne atentis liajn vortojn, kvazaŭ ili ne aŭdus aŭ konsiderus ilin ordinara ĝemo de suferanto. Urso, kun sia zorgoplena kaj kune timiga vizaĝo de barbaro tenis en la mano tufon da blankaj tolpecoj, ŝiritaj en longajn striojn, kaj la maljunulo parolis al la homo, kiu premis la brakon de Vinicio:
— Glaŭko, ĉu ci certas ke ĉi tiu vundo en la kapo ne minacas la vivon?
— Jes, nobla Krispo[226], — respondis Glaŭko. — Servante kiel sklavo en ŝiparo, kaj poste loĝante en Neapolo, mi kuracis multajn vundojn, kaj per la gajnoj, kiujn donis al mi tiu okupo, mi elaĉetis fine min mem kaj mian familion … La vundo en la kapo estas negrava. Kiam ĉi tiu homo (li almontris Urson per la kapo) rekaptis de la junulo la knabinon kaj puŝis lin sur la muron, tiu supozeble sin ŝirmis per la brako, kaj falante, ĝin elartikigis kaj rompis, sed per tio savis la kapon — kaj la vivon.
— Ci jam flegis plurajn el la fratoj, — respondis Krispo, — kaj ci famas kiel lerta kuracisto … Jen kial mi venigis cin pere de Urso.
— Kiu envoje konfesis al mi, ke ankoraŭ hieraŭ li estis preta min mortigi.
— Sed antaŭ ol al ci, li konfesis sian intencon al mi — kaj mi, konante cian amon al Kristo, klarigis al li, ke ne ci estas perfidulo, sed tiu nekonato, kiu volis instigi lin al la mortigo.
— Tiu estis malbona spirito, sed mi kredis lin anĝelo, — respondis Urso kun ĝemo.
— Ci rakontos al mi tion alifoje, — diris Glaŭko, — sed nun ni devas pensi pri la vundito.
Kaj dirinte tion, li komencis reenartikigi la brakon de Vinicio, kiu, malgraŭ tio, ke Krispo surŝprucadis lian vizaĝon per akvo, senĉese svenadis pro doloro. Tio estis por li cetere feliĉa cirkonstanco, ĉar li ne sentis la reenartikigon de la piedo nek bandaĝadon de la rompita brako, kiun Glaŭko enigis en du konkavajn tabuletojn kaj poste ĉirkaŭligis rapide kaj forte por ĝin senmovigi.
Sed post la fino de la operacio li denove konsciiĝis — kaj ekvidis super si Ligian.
Ŝi staris tuj apud lia lito, tenante antaŭ si malgrandan kupran sitelon kun akvo, en kiu Glaŭko de tempo al tempo trempis spongon por malseketigi lian kapon.
Vinicio rigardis kaj ne kredis al siaj okuloj. Ŝajnis al li, ke sonĝo aŭ febro aperigas antaŭ li la karan vizion kaj nur post longa momento li kapablis elflustri:
— Ligia …
Je lia voĉo la siteleto ektremis en ŝiaj manoj, sed ŝi turnis al li siajn okulojn, plenajn je malĝojo.
— Paco estu kun ci, — ŝi respondis mallaŭte.
Ŝi staris kun etenditaj manoj, kun vizaĝo plena je kompato kaj bedaŭro.
Kaj li rigardis ŝin, kvazaŭ volante tiel plenigi per ŝi la pupilojn, ke ŝia bildo restu sub liaj palpebroj, kiam li fermos ilin. Li rigardis ŝian vizaĝon, pli palan kaj pli maldikan ol antaŭe, la buklojn de ŝiaj malhelaj haroj, la malriĉan laboristan veston; li rigardis tiel obstine, ke sub la influo de liaj okuloj ŝia neĝblanka frunto komencis rozkoloriĝi — kaj unue li ekpensis, ke plu li ŝin amas; due, ke la kaŭzo de tiu ŝia paleco, de ŝia malriĉeco estas li mem, ke li ja elpelis ŝin el la domo, kie ŝi estis amata kaj ĉirkaŭata per bonstato kaj komforto — enpuŝis ŝin en ĉi tiun malriĉan ĉambreton kaj vestis per tiu mizera vesto el malhela lano.
Kaj ĉar li dezirus vesti ŝin per plej multekostaj orteksaĵoj, per ĉiuj juveloj de la mondo, tial kaptis lin mirego, teruro, kompato — kaj bedaŭro tiel granda, ke li falus al ŝiaj piedoj, se li povus moviĝi.
— Ligia, — li diris, — ci ne permesis min mortigi.
Kaj ŝi respondis per dolĉa tono:
— Dio redonu al ci la sanon.
Por Vinicio, kiu sentis respondecon same por la malbonagoj, kiujn li faris al ŝi antaŭe, kiel por tiu, kiun li ĵus volis al ŝi fari, en la vortoj de Ligia estis vera balzamo. Li forgesis ĉi-momente, ke per ŝia buŝo povas paroli la kristana instruo, kaj sentis nur, ke parolas la amegata virino kaj ke en ŝia respondo estas persona koreco, boneco simple superhoma, kiu skuas ĝisfunde lian animon. Kiel antaŭe pro doloro, tiel nun li svenetis pro kortuŝo. Ekregis lin ia senforteco kune grandega kaj dolĉa. Li havis tian impreson, kvazaŭ li estus falanta ien en abismon, sed trovis ĉe tio, ke al li estas bone kaj ke li estas feliĉa. Kaj li pensis en la sveneto, ke apud li staras diino.
Dume Glaŭko finis lavi la vundon en lia kapo kaj metis al ĝi sanigan ŝmiraĵon. Urso prenis la siteleton el la manoj de Ligia, kaj ŝi, preninte de la tablo pretigitan vazon kun akvo miksita kun vino, metis ĝin al la buŝo de la vundito. Vinicio eltrinkis avide, post kio li eksentis grandan malpliiĝon de la sufero. Kiam la bandaĝado estis finita, la doloro preskaŭ ĉesis. La vundoj kaj kontuzoj komencis rigidiĝi. Li rekonsciiĝis preskaŭ komplete.
— Donu al mi trinki pli, — li diris.
Ligia iris kun la malplena vazo en alian ĉambron, dume Krispo, post malmultaj vortoj, interŝanĝitaj kun Glaŭko, proksimiĝis al la lito kaj diris:
— Vinicio, Dio ne lasis cin plenumi malbonagon, sed konservis al ci la vivon, por ke ci rigardu en cian animon. Tiu, antaŭ kiu homo estas nur polvo, transdonis cin sendefenda en niajn manojn. Sed Kristo, je kiu ni kredas, ordonis al ni ami eĉ niajn malamikojn. Ni do prizorgis ciajn vundojn kaj, kiel diris Ligia, ni preĝos, ke Dio redonu al ci la sanon, sed flegi cin plu ni ne povas. Restu do en paco kaj pensu, ĉu indus al ci plue persekuti Ligian, kiun ci senigis je la zorgantoj, hejmo — kaj nin, kiuj per bono repagis al ci la malbonon?
— Ĉu vi volas min forlasi? — demandis Vinicio.
— Ni volas forlasi ĉi tiun domon, kie nin povas atingi persekutado de la prefekto de la urbo. Cia kamarado estas mortigita, kaj ci, kiu estas eminenta inter la ciaj, kuŝas ĉi tie vundita. Ne ni estas kulpaj pri tio, sur nin tamen devus fali la venĝo de la leĝo…
— Ne timu persekutadon, — diris Vinicio, — mi vin ŝirmos.
Krispo ne volis al li respondi, ke ili konsideras ne nur la prefekton kaj la policon, sed ke, ne fidante ankaŭ al li, ili volas sekurigi Ligian kontraŭ lia plua atakado.
— Sinjoro, — li diris, — cia dekstra mano estas sana — jen tabuletoj kaj skribilo: skribu al ciaj servistoj, ke hodiaŭ vespere ili venu al ci kun portilo kaj reportu cin en cian hejmon, kie ci havos pli da komforto ol meze de nia malriĉeco. Ni loĝas ĉi tie ĉe malriĉa vidvino, kiu baldaŭ alvenos kun sia filo — kaj la knabo portos cian leteron, dum ni ĉiuj devas serĉi alian rifuĝejon.
[226]
— Latina nomo, interalie de unu el la apostoloj el la sepdekopo ( 18:8), en la Londona Biblio esperantigita per