Маёр крыху пастаяў каля акна, абыякава пазіраючы на запылены каштан паблізу, на дамы насупраць: вялікі, чырвоны, i меншы, з аблезлай афарбоўкай.
Рабіць Вольфу не было чаго, i ён падаўся бадзяцца па гораду. На вуліцы было ціха i амаль пуста. На хвіліну ажыўленне прынёс сюды трамвай, які пралескатаў, калі маёр стаяў каля кінотэатра, разглядаючы яркую стракатую афішу. Кінотэатр, пабудаваны «nur für Deutschen»[7] барак з вострым чарапічмым дахам, быў побач з гасцініцай. Вольф паглядзеў, калі пачынаецца бліжэйшы сеанс, i, даведаўшыся, што чакаць нядоўга, узяў білет.
Увечары маёр, якому пасля кіно хутка надакучыла бадзяцца без справы між нудных пустыроў, падаўся ў рэстаран пры фабрыцы-кухні. Рэстаран, як i кінотэатр, быў вельмі блізка ад гасцініцы. Вольф сеў пры століку, які прымыкаў да сцяны, i стаў маленькімі вадзяністымі вачыма разглядваць чатырох афіцэраў, што былі ў рэстаране.
Калі афіцыянткі пачалі апускаць шторы маскіроўкі, у рэстаран увайшло яшчэ некалькі наведвальнікаў — афіцэры i жанчыіны. Адзін з ix, у форме эсэсаўца, стройны, з пешчаным ганарлівым тварам i з вялікімі рукамі, выбіраючы вачыма столік, раптам накіраваўся да маёра.
— О! Вольф! Як ты сюды трапіў?
— Ды так... Прызначэння чакаю...
Рука Вольфа патанула ў яго руцэ. Эсэсавец пазнаёміў маёра з танклявай, рудаватай, прыкметна палінялай жанчынай, якую ён трымаў за локаць. Яе звалі Ані.
— Ты не супраць таго, спадзяюся, каб мы селі поруч?— ледзь усміхнуўшыся, пацікавіўся эсэсавец.
— Не, сядайце...
Гэта быў штурмбанфюрэр Рэйзе. Вольф пазнаёміўся з ім даўно, яшчэ ў далёкім сорак першым годзе, у час аперацыі пад Растовам, дзе маёр камандаваў ротай у Клейста. Потым больш за два гады яны не бачыліся, i толькі тры месяцы назад, калі Вольф прыязджаў сюды з Барысава, яму выпадкова трапілася спаткаць Рэйзе ў Мінску. Яны тады весела правялі час у адной кампаніі афіцэраў.
Цяпер усе ўтраіх пілі віно i захмялелыя гаварылі пра што прыдзецца. Вольф даведаўся, што Ані працуе ў гестапа. Рэйзе кпіў над Ані, што дарэмна яна стараецца спадабацца маёру, што з гэтага нічога не выйдзе...
— Не плявузгай, Вілі...
— Вось пабачыш, нічога ў цябе не выйдзе...— падбіваў яе Рэйзе.
— Ты ўпэўнены, Вілі?
— Так, вядома.
— Ты не надта рызыкуеш?
— О, не. Тут ніякай рызыкі.
— Праўда?..
— Маёр вельмі добры сем'янін — ён нідзе не забывае пра сваю сям'ю. I акрамя таго... Ён беражлівы. У яго кожная марка на ўліку...
Вольф пачырванеў i непрыхільна зірнуў на эсэсаўца.
— Слухай, штурмбанфюрэр... Калі вы зноў...
— Што зноў?
— Калі вы... гэтыя дурныя жарты...
— Якія жарты?
— Гэтыя!..
Ані паспяшалася ix памірыць; Вольф не прымусіў сябе ўпрошваць,— у яго быў сёння лагодны настрой.
— Ну, добра... толькі няхай гэтыя свае... жарты — пакіне на другі раз...
Ад таго, што вакол было чыста i ціха хадзілі афіцыянткі, i прыемна звінела шкло чарак, Вольфу здавалаея, што вайна недзе далёка, што тут поўны спакой...
Радыёла, што стаяла непадалёк у прасценку між вокнаў, зажурчэла бесклапотна i пяшчотна:
Es geht alles früber
es geht alles vrbei.
Auf jeder Dezember
flgt wieder ein Mai.
Ані стала ціха падсвістваць, весела ківаючы галавою. Вочы яе заблішчэлі памаладзела i мякка.
Ані, якая цяпер амаль увесь час балбатала, запытала Вольфа, як яму падабаецца ў «тылу».
— Ён пагарджае тылавікамі,— сказаў насмешліва Рэйзе.
— Так? Чаму?
— Ён лічыць, што нам дарэмна даюць хлеб...
— Няўжо?— Тоўстыя, з аблізанай фарбай губы Ані сабраліся ў кружок.— Гэта праўда, Вольф?
— Зноў — жарты?
— Ну што вы, маёр! Вы, відаць, хваравіта недаверлівы...
— Не крыўдуйце на яго, Вольф, гэта ў яго такая манера гаварыць... Значыцца, ён няпраўду сказаў?
— Няпраўду. Глупства сказаў... Я ў гэтым тылу ўжо ледзь не адправіўся да прародзічаў. Хай ён будзе пракляты!— злосна прамовіў маёр.
— О, што з вамі было? Гэта цікава — праўда?
— Нічога цікавага!..
— Ну, раскажыце, я хачу ведаць...
Яму прышлося апавядаць пра аперацыю «мокры мяшок». Ён стаў узлаваны i пануры, яго важкі нос наліўся чырванню.
— Ты дарэмна злуешся, Вольф,— сказаў яму тонам старэйшага Рэйзе,— ты наіўны. Здзіўляюся, як можна мець дасюль такія патрыярхальныя погляды! Ты думаеш, фронт толькі там...