— Он чӣ моро дар замир ва хотир пинҳону пӯшидаю махфист, ба Шумо бармало намоён мешавад. Эй Пири бузургвор, шуморо мудаббир кист ва мулҳам75 чист?
— Он Ягона, расулони барҳақи ӯ, ҳадиси эшон ва китобҳои муқаддаси осмонӣ ҳидоятгар ва мулҳами ҷону тану рӯҳи ман!
Ҳазрати Мӯсои Имрон ёри рӯҳонии ман аст, ки дар эъҷозу эҳдос ва эҳзору эҳком76 қудрати тамом дошт…
— Рӯҳи фидока, ё Шайхул Хуҷанда!!77
— Аммо… Имшаб, дар арафаи мулоқот бо Шоҳаншоҳи олам, Маҳдӣ ба хобам даромад…
— Кист ӯ?
— Оне ки ҳама Маҳдии охирзамон мегӯянд. Расо дусад сол пеш аз мавлуди ман ошкоро даъвои пайғамбарӣ карда буд. Ин марди ҳилагар эъҷози бисёр дошт: кафи холӣ ба ҳавзи пуроб андохта, мушти пурдинор берун меовард; аз хони ӯ қавми масҷиди ҷомеъ нону таом мехӯрданд, вале анвою хӯрока кам намешуд; аз ҷоми ӯ қавми маҳфил сероб мешуданду вале он ҷом тиҳӣ намегашт… Худаш, аҳли байт ва муридонаш ҳар рӯзе ҳамагӣ як хурмо мехӯрданд, аммо гуруснагӣ ҳис намекарданд…
— Маро ба Маҳдӣ чӣ нисбате ҳаст?
— Подшоҳ тимсоли Сайҳун рудхонаи бузург асту аркони давлат монанди ҷӯйҳо аз он ба ҳар сӯ ҷорӣ мешаванд. Таъму ранги оби руд чӣ хеле бошад, ҷӯйҳо ҳамчунон бошанд. Яъне бар подшоҳ воҷиб аст сирати писандида доштан, то дигарон низ сирати нек гиранд. Вале шумо аз ғурури шоҳаншоҳӣ бонги баландоҳанг доред. Гоҳо аз осмони ҳафтум баландтар мепаред, моҳу хуршеду ахтаронро сипоҳиёни лашкари худ меҳисобед ва гоҳе худро аз ноиби Пайғамбари Худо бартар медонед…
— Ё Шайхулкабир, мо бад кардем ва андак гунаҳкорем. Аммо авф намехоҳем! Фақат донистан мехоҳем, ки моро аз киву аз чӣ ҳазар мебояд кард?
— Шоҳонро воҷиб аст, ҳарифи бузурги хешро эҳтиром намоянд, аз ҳарифи хонагӣ эҳтиёткор бошанд, аммо ҳарифони базму маҳфилу қадаҳро аз ҷумлаи надимон шуморанд.
— Модарам ҳам мегӯяд, ки дӯстӣ бо ёрони мувофиқ кун, зеро дӯстӣ бо ёрони навола ва пиёла бақо надорад.
— Бори охирин ин сухан дар Нишопур ба забон оварда буд?
Аз ин пурсиш шоҳ сахт ба ҳайрат омад: кӯлоҳ аз сар гирифту он лаҳзаи ногуворро дарҳол пеши назар овард. Пас аз пахш кардани исёни ҳиротиҳо дар мистабаи Нишопур базми нишот ороста, ҳафтае дилхушӣ карданд. Рақсу суруд ва лутфу дуруди зебосанамҳои ҳиротӣ, муҷоласат бо канизакони моҳрӯ ва молиши дастони нозуки гулрухони сабуксар шоҳро бағоят писанд омаду базмро се ҳафтаи дигар идома бахшид. Дар домане, ки қаблан намозӣ буд, санги фисқу фуҷур беадад ниҳоду аз нашъаи шароби ҷамил масти мудом шуд. Азбаски модар бадсулукии фарзандро борҳо муоина карда буд, нороҳат ва беқарор гашта, чобуксавор ба Нишопур омад, то шоҳи бадманишгаштаро ба роҳи ҳақ ва дуруст гардонад. Шаробҳо ба замин рехту маҷлисиёни бадмарому бадмазҳабу бадравишро бадарға кард ва шоҳи масти аластро бо илоҷе ҳушёр гардонду лаб ба насиҳат кушод:
— Эй фарзанди азиз, аз роҳи хато баргард! Айшу тараб бигзору ақлу адаб пеш гир! Шароб шоҳи тавоноро зайиф гардонаду бешаробӣ хасми зайифро тавоно кунад. Агар бо бадмаҳзарон бисёр шинӣ, шукӯҳу қудрати подшоҳӣ бо дасти худ шиканӣ! Охири корро андеша намо ва хоҳӣ, ки пушаймон нашавӣ, даст аз шароби шайтон дур каш!
Шоҳи бадмастро итоби модар ҳушёр накард. Баръакс, қаҳраш хесту модарро хафақон ва табъи латифашро пурхалал намуд:
— Эй момаки бахтбаргашта ва аз ғами беҳуда дилхаста! Аз бими душману рӯзи сахт ба сахтӣ умр бурдан хатост! Факайфа маро, ки дар тахти салтанат баҳузур нишаста, ақди футувват маҳкам бастаам!! Дар мастию ҳушёрӣ бо як зарбаи даст ҳама хасми хурду бузургро зеру забар мекунам!
Эй модар, ғами беҳуда махӯр ва дигарбора асабамро палағда накун! Орому осуда ба Ғӯрганҷ баргард ва дар сояи давлати ман то метавонӣ, умр ба нишоту шодмонӣ гузарон!
Турконхотун дид, ки ҷигарбандаш лаззати ною нӯш аз сухани модар беҳтар медонад ва насиҳат ба гӯш намегирад, сахт ошуфта шуд:
— Ба ҳуш о, эй фарзанд! Ҳушёр бош, ки мастӣ туро ба пастӣ мебарад ва аз бода сарат бар бод меравад. Имрӯз ними рӯятро сияҳ дидам. Агар сухани маро ба замин гузорӣ ва бадмастӣ давом диҳӣ, аз майи сурх рӯят сип-сиёҳ мешавад, бахту иқболат, рӯзгорат, дилат ва ҳам номат сиёҳ мешавад! Қароботур78 мешавию қадру қиматат ба фулуси сиёҳ баробар мешавад!! Оқибат ба рӯзи сиёҳ гирифтор мешавию дар сӯгат модарат сиёҳпӯш мешавад!!!
…Хоразмшоҳро, ки об дар ҷигараш намонда буд, овози нарми Шайх Бадеуддин аз Нишопур ба Хуҷанд овард.
— Шуд он чӣ шуд, эй борхудои олам! Ба гузашта салавот мегӯему фикри оянда мекунем. Ба фиғони дили модар, ки то ҳол аз майпарастии фарзанд зор-зор меноладу сина ба мушт мезанад, акнун жарф гӯш андозед, то шуморо оқибати кор ва умр бахайр гардад ва аз дари раҳмати Худо ноумед нашавед. Зеро баъди сиёҳӣ ҳаёт дигар ранге надорад!