Выбрать главу

— Посе аз шаб гузашта буд, ки падар бо овози баланд «Қап!!» гуфтанду қад парида, аз хоб хестанд. Маълум шуд, ки кабутари ҳарам дар хоб дидаанд: Нигина бо нақшу нигору зевару зиннату либоси рангоранг ба товус монанд шуда, дар ҳавои лаҳни «Товуси Аҷам» хиромон ҷилва мекардааст. Дар авҷи арғушт болу пар афшонда, ончунон чархидаасту чархидааст, ки дар пеши чашми падарам печида-печида хурд шудаю хурд шуда, аз печопечи бисёр ба магас табдил ёфта, берун паридааст. Шоҳаншоҳи олам «Қап!» гуфта, аз қафояш давидаанд…

Падар аз хоб бедор шуданд, аммо ҳушёр нашуданд. Ҳаросон ба атроф нигариста, беист «Ковед! Ёвед!!» мегуфтанд…

Дарҳол мудаббир ҷеғ задему табиб дартоз омад. Падарам бо таъсири дору андаке ором ёфтанд, вале бо чашми парешон товусу пашша меҷустанд. Хобгузори соҳибтаҷриба кафи дасти подшоҳ ба нӯки ангуштҳо палмосида, аз сири ғайб огоҳӣ ёфт ва гуфт:

— Одатан ошиқоне, ки аз зулфи парешон дили беқарор доранд, дар шаби ҳиҷрон хоби парешон мебинанд. Товус дар хоб подшоҳи Аҷам асту боз ҳам баландмартаба шуданро башорат медиҳад. Агар мард товуси мода дар хоб бинад, зан мегирад… ва аз ӯ фарзанди зебо ба дунё меояд.

Пашша дар хоб марде заъйиф, залил ва фурумоя аст, ки кори ночиз ва ҳақир анҷом медиҳад. Аз пеши подшоҳ берун паридани пашша далолат бар он аст, ки сӯйи ҳар касе парида бошад, ӯ заъйи- фу нотавон мегардад.

— Фаҳмидам, ки товус моли ман мешаваду пашша ба Чингиз мечаспад! — бо ҷӯшу хурӯши кӯдакона шавқун бардоштанд падарам. — Нокому нотавон мешавад муғули бадбахт! Лекин… пашша шудани товус чӣ таъбир дорад?

— Ба пашша табдил ёфтани товусро таъбир чунин аст, ки он раққоса дигар мисли товус нахиромад, зеро даврони рақсу самоъ интиҳо ёфта, замони васлу ҷимоъ фаро расидааст.

Суханҳои хобгузорро шунида, падарам ҷаҳида аз ҷойхоб хестанд, маро бӯсиданд ва қоҳ-қоҳ хандида, шеър бофтанд:

Парешондимоғем, соқӣ куҷост?

Шароби зи шаб монда боқӣ куҷост?!

Хурсандии шоҳаншоҳи оламро дида, табиби шоиртабъ Сайиди Ашраф ҳам табъи дили эшон сухан гуфт:

— Аз хобу хаёли парешон асаби инсон хастаю хароб мешаваду аз таъбири хуш изтироби дил мефизояд. Барои эътидол шароб беҳтарин давост:

Бода дар хум кӯҳна чун гардад, давоӣ мешавад,

Духтари раз пир чун шуд, мумиёӣ мешавад!

Байти шароболуда падарамро маст карду бода хостанд. Илтимосу зораю илтиҷоям асар накард. Такаббуру якравию саркашӣ боло гирифту ҳатто бо оҳанги масхара шеър бофтанд:

Ҳар кӣ гӯяд, ки май зиён дорад,

Суханаш об дар миён дорад!

— Кор бо шодию шеърбофӣ анҷом ёфт?

– Ҳазор афсӯс, ки не… Ҳоло падарам масти аласт хоб… Рӯз аз шаб фарқ карда наметавонанд…

То дирӯз мо шоду масрур будему душманон оҷизу мақсур91. Зеро падарам маслиҳату насиҳате, ки аз Пири бузургвори замон шуниданд, дар мағзи ҳушу гӯш ҷой дода, ростравӣ шиори худ гардонда, тарки молояънӣ92 карда, аз шаробхорӣ тамоман дасту дил шуста буданд, ҷиддан ба рӯҳоният пайвастан мехостанд. Ҳоло бошад…

Эдун фурӯ кашӣ ба хушӣ он майи ҳаром,

Гӯё ки шири мом зи пистон ҳамемакӣ…

Намедонам, оқибати кор чӣ мешуда бошад?!

Мирмалик шунида буд, ки таъбири нопадид шудани товус аз даст рафтани мол аст. Инро нею аз баҳри тасаллои дили солори хеш сухани дӯшиза гуфтан мехост, вале марди ношустарӯ, чиркинлибос, ришу мӯяш расидаю натарошида ва хастаҳоле саросемавор ба саропарда даромаду назди Султон Ҷалолиддин зону зада, замини хидмат бибӯсид ва бо овози хирросӣ гуфт:

— Ба шоҳаншоҳи олам маълум бод, ки фиристода ба дашти муғул ниҳон — омад!

Аз ин муомила Мирмалик чизе нафаҳмид. Вале Султон Ҷалолиддин марди ҳақирро бо меҳрубонӣ ба по рост карду ба мулозим фармуд, то ӯро хуш пазируфтаю хуб меҳмондорӣ карда, пас аз гармоба либоси тоза пӯшонда, чоштгоҳ рост ба хаймаи подшоҳӣ биёрад. Ба Мирмалик дастур дод, ки барои сарони сипоҳ ва амирон панҷоҳ хилъату ҳафт ҷомаҳои фохира омода намуда, боз фармоиш диҳад, ки кошонаи Маҳастӣ барои ташрифи меҳмонҳои олимақом бо асбобу анҷоми шоҳона фавран ҷиҳозонида шавад.

Фармони ногаҳонӣ ва гуфтори пурмуаммои валиаҳд шаҳриёри Хуҷандро ба шигифт овард ва тахмин зад, ки мобайни падару писар дар паси парда гуфтугӯе шудааст. Вале таҳпурсӣ накарду одоби хидмати расмӣ дар сатҳи зарурӣ баҷо оварда, аз пайи иҷрои супориш ба дорулҳукумат равон шуд.

* * *

Шоҳзода мулозим ва дарбонҳоро таъкид намуд, ки сахт қоим ва муқим истода, ҳеҷ касро ба дарун роҳ надиҳанд. Худаш бо эҳтиёти тамом, аммо бе тарсу ларз ба хилватгоҳи подшоҳӣ ворид гардид, то падарро аз хоби гарон бедор намуда, вайро аз омадани шахси мӯътамади подшоҳ, ки ба урдаи Чингиз махсус барои ҷосусӣ фиристода шуда буд, билфавр огоҳ намояд.

вернуться

91

мақсур — нотавон, зайиф

вернуться

92

молояънӣ — корҳои ношоиста ва бемаънӣ