Выбрать главу

Ҳаҷвияи тунду тез дуд аз димоғи Текиш баровард ва ҳадаҳа фармон дод, ки Форобиро аз таки замин бошад ҳам, дастрас намоянд, то нахуст ӯро «нимкушта ба оташи дӯзах» андозад. Навкарон ба чор тараф тохтанду бо амри Парвардгор Азроил сӯйи Текиш шитофт ва дар нимароҳ — қарибии шаҳри Нишопур «шоҳи тираақл» ҷон ба Ҷаббор супурд…

Ҳикояти андалеби хушнавои исфарангӣ чун ба нуктаи таммат расид, Нигина беҳолона луқма партофт:

— Камакак дам гирем… Хеле хаста шудам…

Сайфуддин фаҳмид, ки ба гапу таърихбофӣ саргарм гашта, тай шудани масофаи тӯлониро ҳатто пай набурдааст.

— Баъди як зум ба Шамохақалъа мерасем. Аз он ҷо то Ғӯрганҷ як қадам роҳ Андаке тоқат куну ҷумлаи охиринро шунав: расо баъди як моҳи вафоти шоҳи Хоразм — рӯзи бистуми моҳи шаввали соли 5969 писари Текиш аз Турконхотун — шоҳзодаи сиюҳафтсола Қутбиддин ба тахти хоразмшоҳӣ нишаст…

Сайфуддин аз гуфтор лаб фурӯ баста, бо нигоҳи санҷиш ҳамсӯҳбаташро нигарист. Нигина маънии нигоҳи шоирро зуд сарфаҳм рафт ва ҳарфе нагуфта, ба қафо сар гардонду хаёлан деҳаи Ворухро пеши назар овард: ҳабдаҳ сол муқаддам, маҳз дар ҳамин рӯзи муборак вай чашм ба олами ҳастӣ кушода буд… Он вақт ғайр аз Абдулмаҷиди шоир ягон кас бовар надошт, ки моҳи навтулӯъ ва шоҳи навзуҳур зери гунбади кабуди Хоразм ҳамқирон мешаванд. Аммо шуд, он чӣ Худо мехост ва инак, кабутарак дар остонаи ҳарам қанотак мезанад. Соҳиби ҳарам ӯро чӣ сон қабул мекарда бошад?

Пурсиши хотимавӣ посухи мухтасар дарёфт:

— Шоҳаншоҳи соҳибмурувватро надидаам. Фақат ҳамин қадар медонам, ки уламо ӯро подшоҳи мукаррам мехонанду шоирон комрон мегӯянд ва сипоҳиён мӯҳтарам медонанд. Давомашро дар Ғӯрганҷ мебинем, валлоҳу аълам биссавоб…

Равзанаи якум. Нахустпайки шодӣ аз боби дар ду рӯз ду модарбузург ёфтани ду ҳунарвари «Сойкелдӣ»

Султон Муҳаммади Хоразмшоҳ дар пойтахт ҳузур надошт. Шаҳнаи Ғӯрганҷ Сарир Малик ҳангоми истиқболи расмӣ дар назди дарвозаи шарқӣ ин хабарро ба Шоҳзода Ҷалолиддин гӯшрас карду баъдан тафсилот дод, ки муҳорибаи ҳалкунанда бо қарахитоиҳо дар арафаи анҷомёбист ва хоразмиён дар ҳама ҷабҳаҳо пешсафу пирӯзанд.

— Аждаҳои пир ба танг омадааст, — гуфт шаҳна. — Анқариб подшоҳи пирӯзбахт ва пирӯзразми мо чун ҳамеша фотеҳу сарбаланд ба Ғӯрганҷ бармегарданд.

— Моро дастур ҳаст, ки ба кӯмаки падар шитобем?

– Ҳазрати ҳумоюнӣ аз касе мададе ва ионате тамаъ надоранд. Ҳатто хидмати Кучлукро рад кардаанд.

— Кадом Кучлук?

— Он хонзодаи найманӣ, ки аввал ба гӯрхон домод шуду баъд исён карду душман шуд.

— Донистамаш, одами дилпур не ин Кучлук. Аз паканаи балвогар ҳар лаҳза бояд эҳтиёт шуд. Салоҳи кор дар он мебинам, ки ҳар чӣ зудтар худро ба паҳлӯи падар расонам!

Азми Ҷалолиддинро шунида, дили нозуки Нигина ношод шуд. Вайро ваҳм пахш кард, ки агар шоҳзода ӯро партофта равад, дар шаҳри мусофирӣ, мобайни одамҳои бегона чӣ кор мекунад?! Саволомез ба Сайфуддин нигарист ва ӯро низ банди хаёл дида, зиқиаш дучанд гашт. Вале овози шоҳзода Ҷалолиддин орому осуда садо дода, ҳама тирагиро бартараф сохт. Вай бо имои ангушт Шоҳмуроди Кӯҳистониро наздаш хонд:

— Эй саркарда, меҳмонҳоро ба саройи ман бубар. Маро мебояд аввал вазир ва модаркалонро зиёрат карда, маслиҳатро пазонам. То сару гардан шустани шумо расида меоям.

Аз ишораи шоҳзода Нигина, ки ҳафтае ду бор нохун мечид, шарм дошт. Зеро ба ёд овард, ки як моҳ ин тараф мӯйи сар боз накардаву гармоба надидааст ва чун ба ойина нигарист, хиҷолаташ дучандон шуд. Хайрият ки канизаки хидматгузор дарҳол ба гармоба бурду шамъ барафрӯхта, дасторчаю шонаю лунгӣ ва собуни мушкбӯй овард, бухорро баланд кард, ӯро ба суфаи мобайн шинонда, оби фотир бар сараш рехт. Нигина чирку чангу гарду ғубори роҳро покшӯйӣ намудаву нохунҳои дасту пойро чида, мисли пештара шабеҳи гулбарги тару тоза гардид ва бо либосҳои наву шинаму зебо ба хонаи пазириш омад.

Ғайричашмдошт, Мирмаликро дид, ки ханда бар лаб танҳо нишастааст. Ӯро танҳо дарёфта, ончунон мутаҳаййир гашт, ки ҳатто салом гуфтанро фаромӯш кард:

вернуться

9

3 августи соли 1200 мелодӣ