Rolandkanto

176
Rolando tie svenas sur ĉevalo,
Kaj Olivir’ sangadas el la vundo   1990
Mortiga, ĝis vidado konfuziĝas;
Proksime, malproksime, li ne povas
Plu eldistingi kiun ajn vivantan.
Jen, kun Rolando li ekrenkontiĝas.
Li frapas oran kaj juvelan kaskon,
Kaj ĝin distranĉas ĝis la nazŝirmilo.
Feliĉe, glavo ne eniras kapon.
Roland’ je tiu bato, lin rigardas,
Kaj dolĉe, kvietege, al li diras:
«Amik’, ĉu vi intence faris tion?   2000
› Roland’ mi estas, kaj vin mi amegas.
› Vi ne elvokis min al dubatalo!»
—Kaj Olivir’: «Mi aŭdas, sed ne vidas
› Vin parolantan! Dio vin rigardu!
› Mi frapis vin! Pardonu tion al mi!»
—Roland’: «Negrava bato! jes, mi al vi
› Pardonas nun, kaj antaŭ Dio ankaŭ!»
Salutas ambaŭ unu la alian;
Kun tia amo ili sin disigas.   Aŭdu.

177
Eksentas Olivir’ ke mort’ lin premas;   2010
Okuloj vidturniĝas en la kapo!
Li plu ne aŭdas kaj li plu ne vidas!
Li piediras, kaj kuŝiĝas teren,
Kaj laŭte petas pri pardon’ de pekoj,
Manplektas al ĉiel’, al Dio preĝas,
Por ke li donu al li Paradizon,
Li benu Karlon kaj Francujon dolĉan,
Rolandon karan al li pli ol ĉiujn…
Sed haltas koro, kaj kliniĝas kapo;
Li falas teren tute sterniĝinta…   2020
Jen grafo mortis!… Jen finiĝis ĉio!…
Rolando ploras kaj sopiras pri li!
Pli plendan homon vi neniam vidos!   Aŭdu.

178
Rolando, kiam li amikon vidas
Senvivan, kun vizaĝ’ al Oriento,
Ne povas sin deteni je plorado
Kaj ĝemo; dolĉe li sopiras pri li:
«Amiko, ve, pro via kuraĝeco!
› Ni jarojn, tagojn, kune kunvivadis!
› Ne malutilis unu al l’ alia!
› Vi mortis!… Mi dolore vin postvivas!»   2030
Je tiuj vortoj, la markizo svenas
Sur la ĉeval’ nomata Vejlantifo;
Sed oraj piedingoj lin subtenas,
Kaj ĉiuflanken li ne povas fali.   Aŭdu.

179
Sed jen, apenaŭ li rekonsciiĝis
El sveno, maldolĉege li revivas,
Ĉar li ekvidas grandan malfeliĉon!
Li perdis ĉiujn Francojn, mortiĝintajn
Krom du: Ĉefepiskop’ kaj Galtiero
De Humo. Ĉi malsupreniris monton[12]   2040
Sur kiu li Hispanojn bataladis.
Anaro mortis, Idolanoj venkis;
Li vole aŭ nevole reen venis,
Kaj krias al Roland’: «Sinjoro nobla!
› Ĝentila! Kie estas vi, bravulo?
› Vi ĉeestante, mi neniam timis;
› Mi Galtier’ akiris Maelguton,
› Mi nevo de grandaĝa blanka Druo,
› Mi kunhelpint’ al viaj heroaĵoj,
› Mi bataladis Saracenojn tiel,
› Ke hasto ekrompiĝis, ankaŭ ŝildo   2050
› Peciĝis kaj kiraso disŝiriĝis!
› Vundita estas mi per lancoj, mi tuj
› Mortiĝos, sed terure vendis vivon!»
Je tiu vort’ Rolando lin rekonis,
Per spronoj pikas kaj galopas al li.   Aŭdu.

180
Rolando diras: «Nobla Galtiero,
«Vi bataladis idolanan genton,
«Sed ĉar vi estas brava kaj kuraĝa,
«Mil anojn el plej bonaj vi alprenis;
«Redonu ilin al mi; ili estis
«La miaj, kaj nun mi bezonas ilin!»
—Sed Galtier’: «Vi plu ne vidos ilin
«Lasintajn sur terura kampo, kie
«Ni trovis tiel multajn Saracenojn,
«Erminojn, Turkojn, Gajojn, Kanananojn,
«Kaj bravajn Balisanojn sur arabaj
«Ĉevaloj rapidmovaj rajdadantajn!
«Ni bataladis tiel, ke pri tio
«Nenia idolano fanfaronos;
«Sesdek mil mortis; ili kuŝas tere…
«Ha! ni nin venĝis per tranĉegaj glavoj!
«Sed, ve, ni perdis ĉiujn niajn Francojn!
«Kiraso mia disrompiĝis! Vundoj
«De brusto kaj de ventro ruĝan sangon
«Ŝprucigas el mi kvazaŭ per riveroj!
«Jen tuta mia korpo malfortiĝas!
«Mi vere sentas, ke mi tuj mortiĝos!…
«Mi estas via, ĉar vi estas l’ Estro…
«Se mi forkuris, min vi ne mallaŭdu!»
—Rolando diras: «Tion mi ne faros!
«Sed al mi helpu, tiel longe kiel
«Vi vivas!» Li kolere ŝvitas, ĝemas,
Eltranĉas de si veŝtopecon; per ĝi
Al Galtiero li bandaĝas bruston.   Aŭdu.

181
Rolando dolorege koleradas,
Kaj forte frapas en interpuŝego.
Hispanojn dudek kvin li mem mortigas;
Ses, Galtiero; kvin Ĉefepiskopo.
Kaj Idolanoj: «Tiuj teruregaj!   2060
› Ni gardu nin, ke ili elturniĝu.
› Al forkuranto estu honto! Honto
› Precipe al preterlasonta ilin!»
Hispanoj rekomencas kriadadi,
Kaj ĉiuflanke ĉirkaŭstaras Francojn.
Al ili helpu Dio, Li Memvero!   Aŭdu.