Выбрать главу
16
Alvenas siavice duk’ Naimo,   230 Barbulo kaj harulo heleblanka, Pli bona kortegano ne troviĝas. Al Reĝo diras li: «Vi aŭdis bone › Ĉi tion, kion Gen’ al vi respondis; › Konsilo saĝa, bona kaj ŝatinda; › En la milito vi Marsilon venkis, › Kastelojn ĉiujn vi forprenis de li, › Per la maŝinoj murojn disĵetinte, › Vi urbojn bruligadis, virojn venkis; › Sed nun de vi, li petas nur kompaton! › Ja, estus peko pli postuli de li   240 › Pruvinta dirojn per garantiuloj. Ni devas nur baronon sendi al li, › Por ke finiĝu tiu militado!» Kaj Francoj diras: «Duko estas prava!»   Aŭdu.
17
«Baronoj noblaj, kiun ni alsendus › En Zaragozon al Marsilo reĝo?» Jen duk’ Naim’: «Mi iros, se vi jesos; › Fordonu tuj al mi bastonon, ganton!» Sed Reĝo diras: «Vi, saĝulo estas; › Pro barbo kaj lipharoj, mi al vi ne › Permesos tiel malproksimen iri!   250 › Sidiĝu; tion mi ordonas al vi!»   Aŭdu.
18
«Baronoj noblaj, kiun ni alsendus › Al Saraceno, Zaragoza estro?» Rolando diras: «Mi ja povas iri!» —«Ne, certe», diras grafo Oliviro, «Ĉar bola kaj fiera via koro, › (mi tion timas) vin malbonkondukus; › Mi vole iros, se al Reĝo plaĉas.» Imperiestro mallevetas kapon, Kaj tiam diras: «Ambaŭ vi silentu! › Nek unu nek l’ alia forvojaĝos!   260 › Pro tiu barbo blankiĝinta, unu › El dek du konsilistoj ne eliru!» Silentas Francoj; ili aŭskultadas.   Aŭdu.
19
Turpin’ de Rejms’ sin levas siavice; Li diras laŭte kaj sonore: «Paco › Al viaj Francoj, Via Reĝa Moŝto. › Vi, de sep jaroj estas en la lando, › Baronoj multsuferis kaj klopodis. › Fordonu al mi ganton kaj bastonon; › Mi al hispana Saracen’ aliros, › La taŭgajn vortojn al li parolonte.»   270 —Imperiestro diras kun kolero: «Pro tiu barbo, vi neniel faros; › Sidiĝu sur ĉi tiun blankan ŝtofon. › Silentu, se ne mi mem vin demandis!»   Aŭdu.

Delegado

20
«Vi Francaj Kavaliroj», diras Karlo, «Voĉdonu pri baron’ el mia tero, › Por ke li portu al Marsil’ la skribon, Kaj, se necese estos, li ekbatu.» —Roland’: «Jen Geno, mia duonpatro; › Se restos li, pli bonan vi ne sendos.» —Kaj Francoj: «Li je tio estas inda; › Se Reĝo volos, li sukcese iros!»   Aŭdu.
21
«Alproksimiĝu Geno», diras Reĝo,   280 «Vi tuj ricevos ganton kaj bastonon. › Vi aŭdis, vin elektis voĉ’ de Francoj.» —Sed Geno: «Tion ĉi Rolando faris! › Neniam plu, dum vivo, mi lin amos, › Nek plu kolegon lian Oliviron, › Nek (lin amantajn) dek du Konsilistojn; › Mi ilin, antaŭ vi, provokas, Reĝo!» —Sed Reĝo diras: «Vi ja tro koleras! › Vi tien iru, jen ordono mia!» —«Mi povas iri, sed ne trovos helpon!   290 › Basanz’ kaj Basilio tion montris!»   Aŭdu.
22
«Mi nepre devas iri Zaragozon! › Ve! kiu iras tien … ne revenos!… › Memoru pri l’ edzin’, fratino via,[5] › Pri l’ filo, ja, el ĉiuj la plej bela, › Baldvino, se li vivos, estos brava. › Mi testamentas al li havon, terojn; › Vi gardu lin, mi lin plu ne revidos!» Nun Karl’,: «Tro mola estas via koro! › Ĉar mi ordonas, vi foriri devas!»   Aŭdu.   300
23
Pro tio, korŝirite, Grafo Geno De siaj ŝultroj prenas mustelfelojn, Vestata nur per silktolaĵa veŝto. Jen helrigardo kaj vizaĝ’ fiera, Gracia korpo, larĝa eksteraĵo! Li tiel bela! Ĉiuj lin rigardas! Li diras: «Kial vi, Roland’, koleras? › Ve! Ke mi estas via duonpatro! › Vi min devigis iri al Marsilo! › Se Di’ el tie savos min, mi kreos   310 › Al vi ĉagrenojn kaj malhelpojn tiajn, › Ke ili daŭros tutan vian vivon!» —Rolando: «Fierec’ kaj malsaĝaĵo! › Jes, vere, mi ne zorgas pri minacoj; › Sed, se saĝulon oni devas sendi, › Ĉu Reĝo jesos, mi vin anstataŭos.»   Aŭdu.
24
Sed Gen’ respondas: «Vi ne iros pro mi! › Servisto?… Nek mi via, nek vi mia! › Ordonas Karlo fari lian servon; › Mi iros Zaragozon al Marsilo.   320 › Mi faros tie ian malsaĝaĵon, › Por kvietigi mian koleregon!» —Roland’, aŭdinte tion, ekridetas.   Aŭdu.
25
Ĉar Geno vidis ridon de Rolando, Dolore li koleras, korŝiriĝas, Kaj preskaŭ svenas, sed rediras: «Grafo › Roland’ mi certe vin neniel amas; › Sur min vi ekfaligis tiun sorton!… › Imperiestro prava … jen mi estas, › Kaj preta por plenumi vian servon!»   Aŭdu.   330
26
«Sinjoro Geno, diras Karlo, aŭdu: «Mi scias, tiun sendon vi plenumos. «Je mia nomo, al Marsilo diru, «Ke li, manplekte, mia an’ fariĝu, «Kaj ankaŭ li ricevu sanktan bapton. «Al li mi donos duonhispanujon, «L’ alia estos al Roland’ barono. «Ĉu li ne volas interkonsentiĝi, «Mi iros por sieĝi Zaragozon; «Li estos ekkaptita, katenita, «En Ajkson la ĉefurbon kondukita, «Per juĝo tie li elperdos vivon, «Li mortos kun doloroj kaj kun honto. «Leteron tiun sigelitan donu «Al l’ idolano en la dekstran manon.»   Aŭdu.
27
Al Geno, Karlo montras dekstran ganton. Pli volus grafo esti for de tie. Li volas preni ganton, sed ĝi falas Sur teron.—Francoj: «Dio! Kio estos! › De tio nur malbono ekfariĝos.» —Kaj Geno: «Vi pri tio eksciiĝos!»   Aŭdu.
28
Li diras: «Reĝo, donu forpermeson: › Ĉar forironta mi plu ne prokrastos.» La Reĝo diras: «Pro Jesuo, pro mi!» Per dekstra mano benas, krucalsignas,   340 Kaj donas la leteron kaj bastonon.   Aŭdu.
29
En sian hejmon iras Grafo Geno; Kaj tuj li sin vestigas per armaĵoj Plej belaj el la eltroveblaj tie; El oro spronoj al piedoj ligas, Murglejson, glavon, al si alflankigas, Sur Taŝebrun’, ĉevalo, li ekrajdas. Ginmer’, la onklo, tenas piedingon. Da Kavaliroj vidu kiom ploras! «Barono, diras ili, malfeliĉa!   350 › Vi jam de longe estas kortegano, › Vin oni juĝas nobla kaj fidela. › Pri tiu kiu vin devigis iri, › Eĉ Karlo ne kapablos lin defendi. › Rolando grafo vin malprave trafis, › Ĉar via parencaro estas nobla!» —Kaj ankaŭ diras: «Grafo, ni kuniru!» —«Sinjoro Dio! Ne!—respondas Geno, › Mi mortu, jes, sed ne vi, tiel kleraj! › Sinjoroj, vi Francujon dolĉan iru;   360 › De mi salutu ja edzinon mian, › L’ amikon kaj samulon Pinabelon, › Baldvinon mian filon; vi lin konas, › Lin gardu, kaj defendu lian havon!» Vojiras li, celante Zaragozon.   Aŭdu.
вернуться

[5]

Ŝia nomo estas «Berta»; ŝi estas patrino de Rolando.