Школьная пьеса[350]
WIERSZY W WIELKY PI TEK PRZY BRANIU PŁASZCZENICY
(W manastyrze ojca xiędza Szem[bek]a)
PROLOG:
Cnych słuchaczów widzę, że się zebrało.
Jakowymby widokom przypatrzyć się chciało?
Tu, ja nie widzę być co tak znamienitego,
Okrom aktu przy pańskim pogrzebie smutnego,
Gdzie pobożnaą wnet sami duszę obaczycie,
Lamiętującą gorzko tuż wszyscy ujzrzycie,
Której Anioł pokaże Pańskie cierpliwości:
Gdzie co kolwiek ucierpiał dla nas wszytkich żłości;
Tudziesz ziemni mieszkańce będą lamientować
I śmierci Pana swego okrutnej żałować.
Jeno proszę racz ucha, słuchaczu, nakłonić,
By się z sercem zgadzało łaskawie je skłonić.
śpiewanie
(W tym dusza wynijdzie ze czterma chory)
Dusza Pobożna:
Nie widzę, ach, lekarza być tak mesternego,
By żalu sercu memu uskronił ciężkiego.
żal nieznośny ponoszx, gdy dziś Zbawiciela
Oblubieńcy oglądam y odkupiciela,
Który wszech synów ludzkich przechodził sliczością,
Tyrańską pohańbion jest teraz okrutnością.
Z krzyża zdzięte zranione moce odkupienie.
Dopomóż ziemi żalu ty wszelkie stworzenie.
Słońce z xiężycem szały swoje odmienili
Ozdobnie a pochmurnym płaczem sie okryli,
Gwiazdy nieznają w niebie swego firmamentu,
A ziemia się nadzwyczaj rusza z Fundamentu.
Krzemieniste opoki żalu pomagają,
Gdy się ze stuki gruchocząc na ziemię padają.
żałująnc Pana zaczym y ja nieprzestanie
Płakać ani od grobu twego anie wstanie.
(Tu padnie durzą pod krzyżem)
Spiewanie:
Еще моя доколи во лености спиши,
Егда в гробе Иисуса умарщвленна зриши.
(Z mieczem Anioł wynijdzie y duszę podejmie ze zewem»:
Powstań, dusza pobożna, czemuż się frasujesz,
Przerażając swym niebo głosem, lamiętujesz?
Dusza:
Aniele, sługo boży, dodaj mi uciechi,
Bo nie widzę Jezusa — mej jednej pociechi.
Pokaż, gdzie on jest y był, pójdę ja tą drogą,
Prowadź za obluzieńcem mnie nędzną, obugą.
Anioł (do ludzi mówi):
Kaźń Boża na grzeszników, którzy nie niedbają
O Bogą, ani strachu jego się lękają,
W dzień sądny będzie karać tą sprawiedliwością,
Gdy z Aniołami przydzie twoją wielmożnością.
A za nie wasze grzechi oto przyprawili
Pana, gdy go okrutnie na krzyżu przubili?
Porstań z grzechu, grzeszniku, radź pilno o sobie,
Bładaj Pana twojego, leżącego w grobie.
A ty, dusza, oglądaj ze mną drogi Pańskie,
Któremi prowadzili ręce go tyrańskie.
(W ogródku Anioł z duszą mówi):
śliczny ogród, gdzie Adam chęcał być wyniesionym,
Alie wnet przez smak jabłka stał się poniżonym
Masz tu daleko barziej ogródek śliczniejszy,
A k izbawieniu twemu zawsze bezpeczniejszy,
W tym bowiem Pan modlił się upadszy na ziemie
Bogu ojcu, by dźwignuł Adamowe plemie.
(Dusza upadszy na kolana tako mowę w ogródku):
O Jezu moj, dość krwawa z przeczystego lica
Łzy za zbawienie nasze toczy twe rzenica;
Upadam y ja prosząc, daj mi Izy strumienie,
By one oczuscili brudne me sumnienie.
śpiewanie:
Слезы ми даждь, Господи, горко до плачуся
Дел моих, а сердце ми скрушу, умилюся.
Anioł z Duszą u Anasza:
Powstań a obacz, dusza, drogi Pańskie smutne,
Jakogo u Annasza ręce, ach, okrutne,
Policzkują baranka mocno związenago,
mając go za proroka sobie fałecznego.
Dusza (padnie na kolana):
Zbewicielu moj, skarbie nieoszacowany,
Jakowe od tyranów ponosisz nagany
Zaplewanie, a w policzkach cierpisz uderzenie;
Niech proszę stąd stanie się duszy mej zbawienie.
śpiewanie:
Преста се, неправедне седе заплеваным
Иисус Христос, плещи свои готовав на раны
Aniołz Duszą u Kaifasza:
A te miejscie, pobożno Dusza, Kaifaszowe,
Gdzie się y oraz stało zaprzenie Piotrowe.
Skoro rzekł Pan, że jestem syna Najwisszego,
Kaifasz zchodzi nieprawy z rozumu prawego,
Szarpu wnet że na tobie szalony odzienie.
A Piotr niestały czyni o Panie rzeczenie:
Nieznam, prami, człowieka,— pozbył stateczności
Ten więc, który do Pana był większej miłości.
вернуться
350
Наиболее раннее из известных ныне произведений Симеона, написанных для школьного театра. Пьеса создана в жанре пасхального диалога (традиционного для школьной драматургии XVII в.). Вероятнее всего, она предназначалась для постановки на территории соборной церкви Виленской иезуитской академии, в которой поэт учился в начале 1650-х годов. «Отец Шембек» (о нем говорится в начальной ремарке) принадлежал к именитому шляхетскому роду Шембеков, видимо, это один из ближайших родственников Фридерика Шембека (ум. в 1644), вступившего в орден иезуитов еще в 1597 г.