Выбрать главу

О'Хара Джон

Жыццё сярод людзей з незабыўнымi характарамi (на белорусском языке)

Джон О'Хара

Жыццё сярод людзей з незабыўнымi характарамi

Пераклад: Уладзiмiр Шчасны

Пастаяннае адкрыццё амерыканцамi сiмпатычных людзей з незабыўнымi

характарамi заўсёды вабiла амерыканскiх пiсьменнiкаў. Да гэтага

часу аўтар зрабiў мала цi амаль нiчога ў гэтым кiрунку, але так

далей быць не магло. Напiсанае нiжэй з'яўляецца аўтаравай спробай

прыняць удзел у гэтым руху цi тэндэнцыi. Твор напiсаны эскiзна ў

асноўным таму, што аўтар доўгi час не мог вырашыць, што пiсаць:

артыкул у часопiс, нарыс альбо сцэнарый кароткаметражнага фiльма.

Любое падабенства да рэальных асоб, жывых цi нябожчыкаў, - выпадковае.

Аўтар

Спынiўшыся каля заправачнай станцыi, Морты, мужык i жонка з палёгкай уздыхнулi. Перад ад'ездам з гарадка iм сказалi, што бензiну ў баку iхняга "лiнкальна" з адкiдным верхам хопiць, каб даехаць да гарадка У., але нядрэнна было б прыпынiцца каля заправачнай станцыi Артура Джэймса Вiтэрспуна, адзiнай памiж X. i У. Iм напомнiлi (дарэчы, без патрэбы, бо Морты былi вопытныя аўтамабiлiсты), што, едучы па пустынi, не шкодзiць час ад часу прыпыняцца, каб спусцiць крыху паветра з шын, выпрастаць ногi, абмыцца, праверыць бензiн, масла i ваду, праверыць шашу. Такiм чынам, стома ад язды крыху адступае, а машыне лягчэй ехаць далей. Але на тую бяду, выязджаючы з гарадка X., Морты ўгледзелi знак з надпiсам: "Заправачная Артура Джэймса Вiтэрспуна - 90 мiль"; праз 10 мiль тое ж самае было напiсана яшчэ на адным знаку. Машыну вёў сам Морт, i ён спадзяваўся, што яго яшчэ даволi маладая i прывабная жонка не заўважала знакаў. Але яна ўсё ж заўважала. Трэцi знак, якi яна згледзела, напамiнаў, што наступная заправачная i будзе тая ж станцыя Артура Джэймса Вiтэрспуна. Адлегласцi да яе знак не паказваў. Морты ведалi адно, што, калi яны стрэнуць на дарозе заправачную станцыю, яна будзе адзiная i менавiта тая, якая належыць Артуру Джэймсу Вiтэрспуну.

Яны абое не зводзiлi вачэй з бензамера i пакутлiва намагалiся ўспомнiць, колькi бензiну спажывае iх аўтамабiль за адну мiлю пры той цi iншай хуткасцi. Морта, з яго неглыбокiмi ведамi ў тэхнiцы, акрамя таго яшчэ турбавала, як уплывае вышыня на расход бензiну. I як на тую бяду, ён нiяк не мог прыпомнiць, больш цi менш бензiну паглынае матор на вышынi. I яшчэ ён не ведаў дакладна, адносiлася гэта пустыня да высакагорных цi не.

З гэтай прычыны ён смактаў шчаку так, што ў яго ледзь не ўтварылася яшчэ адна слiнная залоза, але вось мiляў праз 15 ён убачыў нешта, што не магло быць нiчым iншым, як заправачнай станцыяй Артура Джэймса Вiтэрспуна. Ён чуў пра мiражы i падазраваў, што гэта i ёсць той выпадак, але калi павярнуўся да жонкi, то ўбачыў, што яна ўсмiхаецца: жонка таксама ўбачыла заправачную станцыю цi нешта накшталт яе. Дзякуй богу, iх здагадкi пацвердзiлiся.

Калi праз дванаццаць цi трынаццаць хвiлiн яны пад'ехалi да ўладанняў Артура Джэймса Вiтэрспуна, то спачатку не ўбачылi нi душы. Але адразу, як толькi спынiлiся, угледзелi пажылога чалавека, якога за бочкай на дажджавую ваду амаль не было вiдаць. Ён сядзеў на лаўцы. На яго каленях ляжала пнеўматычная дваццацiдвухкалiберная вiнтоўка сiстэмы "Вiнчэстэр". На чалавеку былi джынсы i блакiтная кашуля, добра палiнялыя на сонцы, замест шлеек - белы з карычневым раменьчыкi ад сядла i адзiн з тых крэмавых капелюшоў са стужкай, што так даспадобы жыхарам Захаду. Чаравiкi былi без шнуркоў. У чалавека быў, што называецца, прыродны загар. Твар i рукi смуглыя, хоць загар быў i не такi роўны, як у людзей, што ўжываюць мазi i ласьёны. У пустынi загар, хочаш не хочаш, кладзецца сам па сабе.

Мiстэр Морт з яго прыродным дэмакратызмам i добрымi манерамi, што адкрылi яму доступ у прынстанскi клуб "Вiнаградная лаза", гукнуў старому джэнтльмену: "Прывiтанне!"

- Прывiтанне! - пачулася ў адказ.

- Запраў, - сказаў Морт.

- Запраўляйся сам, - адказаў стары.

Мiстэр Морт, маючы на гэта права, злёгку ткнуў жонку ў бок. "Ну i тып, шапнуў ён, амаль не шавелячы вуснамi. I ўжо лагодней загаварыў да старога: Добрага здароўя. Запраўце", - i стаў вылазiць з машыны.

На гэты раз стары пачухаўся i сказаў:

- Я чуў, што ты сказаў i першы раз. Запраўляйся сам.

- А-а, - нарэшце сцямiў Морт. Ён вылез з машыны, зняў вечка з бака, узяў шланг з крука бензакалонкi, уставiў яго ў бак машыны i павярнуўся да старога. - А цяпер як? - спытаўся ён.

- Нацiснi, як на курок. Мо тысячу разоў бачыў, як гэта робяць, - адказаў Вiтэрспун.

Морт усмiхнуўся амаль з хлапчуковым захапленнем; сапраўды, як запраўляюць машыну, ён бачыў тысячу разоў, але нiколi не рабiў гэтага сам. Справа аказалася простай, i палiва палiлося ў бак. Ад гэтай забавы крыху асела прыкрасць ад прыёму.

Здавалася, Вiтэрспун не заўважаў клiентаў, але калi мiсiс Морт вылезла з машыны i спыталася: "Скажыце, калi ласка, дзе я магу памыць рукi?" - Вiтэрспун адказаў: "Дужа не плюхайцеся тут. Мы ў пустынi. Калi трэба ў туалет, дык..." ён паваротам галавы паказаў на будынак заправачнай станцыi.

Мiсiс Морт падалася ў той бок, але не паспела адысцiся, як Вiтэрспун сказаў:

- Сцеражыцеся грымучак.